Home › Kennisbank › Vitamine K
Vetoplosbaar C₃₁H₄₆O₂

Vitamine K (K1 en K2)

Vitamine K is een vetoplosbare vitamine die voorkomt in twee hoofdvormen: K1 (fylloquinon) uit groene bladgroenten en K2 (menaquinon) uit gefermenteerde voeding en dierlijke producten. Vitamine K1 is vooral belangrijk voor de bloedstolling, terwijl K2 een cruciale rol speelt bij het transport van calcium naar botten en het beschermen van bloedvaten tegen verkalking. De combinatie van vitamine K2 met vitamine D3 wint aan populariteit vanwege hun synergetische werking op de botgezondheid.

fylloquinon vitamine K1 menaquinon vitamine K2 MK-7 MK-4

Waar is vitamine K goed voor?

💧

Bloedstolling

Vitamine K, met name K1, is essentieel voor de aanmaak van stollingsfactoren in de lever. Het activeert de eiwitten protrombine (factor II), factor VII, IX en X, die nodig zijn voor een normale bloedstolling. Zonder voldoende vitamine K kunnen bloedingen moeilijk gestopt worden. Pasgeborenen krijgen daarom direct na de geboorte een vitamine K-injectie ter preventie van bloedingsziekten.

☤

Calciumtransport en botgezondheid

Vitamine K2 activeert osteocalcine, een eiwit dat calcium naar de botten dirigeert voor de opbouw van botweefsel. Daarnaast activeert K2 het matrix-Gla-proteïne (MGP), dat voorkomt dat calcium zich afzet in de wanden van bloedvaten. Deze dubbele functie maakt vitamine K2 uniek: het bevordert sterke botten én flexibele, gezonde bloedvaten. Bij een tekort kan calcium op de verkeerde plek terechtkomen.

♥

Bescherming van bloedvaten

Vitamine K2 speelt een belangrijke rol bij het voorkomen van vaatverkalking (atherosclerose). Door activering van matrix-Gla-proteïne wordt calciumafzetting in de vaatwand geremd. De Rotterdam-studie toonde aan dat een hogere K2-inname geassocieerd was met een lager risico op hart- en vaatziekten. Dit maakt K2 tot een belangrijke voedingsstof voor de cardiovasculaire gezondheid, naast K1 voor de stolling.

◆

Celgroei en ontstekingsremming

Recenter onderzoek toont dat vitamine K ook betrokken is bij de regulatie van celgroei en ontstekingsprocessen. Vitamine K2 heeft aangetoond de groei van bepaalde kankercellen te kunnen remmen in laboratoriumstudies. Daarnaast heeft vitamine K ontstekingsremmende eigenschappen door beïnvloeding van NF-κB-signaleringsroutes. Hoewel dit onderzoek nog in een vroeg stadium is, wijst het op bredere functies dan alleen stolling en botten.

Waar zit vitamine K in?

Vitamine K1 komt vooral voor in donkergroene bladgroenten. Vitamine K2 zit in gefermenteerde voeding (natto is veruit de rijkste bron) en in mindere mate in dierlijke producten zoals kaas en eigeel.

Bron Hoeveelheid Categorie
Natto (gefermenteerde soja) 1103 µg K2 / 100 g Plantaardig
Boerenkool 817 µg K1 / 100 g Plantaardig
Spinazie 483 µg K1 / 100 g Plantaardig
Broccoli 141 µg K1 / 100 g Plantaardig
Goudse kaas (belegen) 76 µg K2 / 100 g Dierlijk
Eigeel 32 µg K2 / 100 g Dierlijk
Kippenlever 13 µg K2 / 100 g Dierlijk

Symptomen van een vitamine K tekort

  • Verhoogde bloedingsneiging en blauwe plekken
  • Tandvleesbloedingen
  • Verminderde botdichtheid (osteoporose)
  • Vaatverkalking bij chronisch tekort aan K2
  • Trage wondgenezing

Risicogroepen

  • Pasgeborenen (beperkte reserves)
  • Vetmalabsorptie & darmaandoeningen
  • Langdurig antibioticagebruik
  • Ouderen met eenzijdig dieet
In Nederland is een ernstig vitamine K1-tekort zeldzaam bij gezonde volwassenen, doordat groene groenten voldoende K1 bevatten. Suboptimale K2-spiegels komen echter vaker voor, met name bij mensen die weinig gefermenteerde zuivel en groenten consumeren. Naar schatting krijgt een aanzienlijk deel van de Nederlandse bevolking te weinig K2 binnen.

Aanbevolen inname

ADH volwassenen
70 µg
vitamine K per dag (vooral K1)
Therapeutisch K2
100–200 µg
MK-7 per dag onder begeleiding
Bovengrens
Geen
officieel vastgesteld
Mensen die anticoagulantia (vitamine K-antagonisten zoals acenocoumarol of warfarine) gebruiken moeten hun vitamine K-inname stabiel houden en aanpassingen altijd overleggen met hun arts of trombosedienst. MK-7 is de meest onderzochte K2-vorm met de langste werkingsduur.

Bloedwaarden interpreteren

Marker: Plasma fylloquinon (K1) en/of dp-ucOC (K2-status) — eenheid: nmol/L (K1) of pmol/L (dp-ucOC)
Tekort
Onvold.
Adequaat
Optimaal
Hoog
< 0,29 0,29–0,50 0,50–1,00 > 1,00 > 2,64
Referentierange (K1)
0,29–2,64 nmol/L
Optimale range (K1)
> 1,0 nmol/L
Tekort bij (K1)
< 0,29 nmol/L
K2-status
dp-ucOC zo laag mogelijk
Wanneer testen? Bij onverklaarde bloedingsneiging, osteoporose, vaatverkalking, of langdurig antibioticagebruik.

Interacties met medicijnen & voedingsstoffen

⚠ Medicijn-interacties

Remmend

Vitamine K-antagonisten (acenocoumarol, warfarine)

Vitamine K heft de werking van deze bloedverdunners op doordat het dezelfde stollingsfactoren activeert die het medicijn remt. Inname moet stabiel en voorspelbaar zijn.

Remmend

Breedspectrumantibiotica

Langdurig gebruik van breedspectrumantibiotica kan de darmbacteriën doden die vitamine K2 produceren, waardoor het risico op een functioneel tekort toeneemt.

✓ Synergieën met voedingsstoffen

Synergie

Vitamine D

Vitamine D stimuleert de aanmaak van osteocalcine en matrix-Gla-proteïne, maar deze eiwitten moeten door vitamine K2 worden geactiveerd. De combinatie D3+K2 is daarom ideaal voor botgezondheid en vaatbescherming.

Synergie

Calcium

Vitamine K2 zorgt ervoor dat calcium naar de botten wordt geleid en niet in bloedvaten achterblijft. Bij hoge calciuminname is voldoende K2 extra belangrijk om verkalking te voorkomen.

Remmend

Vitamine E

Zeer hoge doses vitamine E kunnen de opname en werking van vitamine K verstoren en daarmee de bloedstolling beïnvloeden. Normale doseringen geven geen problemen.

Belangrijkste studies

Rotterdam-studie: vitamine K2 en hart- en vaatziekten

De Rotterdam-studie, een groot bevolkingsonderzoek met bijna 5.000 deelnemers, toonde aan dat een hoge inname van vitamine K2 (menaquinon) geassocieerd was met een 57% lager risico op sterfte door hart- en vaatziekten. Voor K1 werd dit verband niet gevonden.

Geleijnse JM, et al. J Nutr. 2004;134(11):3100-3105. DOI →

Vitamine K2 en botdichtheid bij postmenopauzale vrouwen

Een driejarige gerandomiseerde studie bij postmenopauzale vrouwen toonde aan dat dagelijkse supplementatie met 180 µg MK-7 de afname van botdichtheid en botsterkte significant vertraagde. De K2-groep behield betere botkwaliteit, gemeten aan de lumbale wervelkolom en de heup.

Knapen MHJ, et al. Osteoporos Int. 2013;24(9):2499-2507. DOI →

Vitamine K en vaatverkalking

Een meta-analyse toonde aan dat hogere vitamine K-inname, vooral K2, geassocieerd is met minder progressie van vaatverkalking. Interventies met MK-7 lieten zien dat dp-ucOC-spiegels daalden, wat wijst op verbeterde activering van calciumregulerende eiwitten in de vaatwand.

Lees JS, et al. Adv Nutr. 2019;10(2):296-311. DOI →

Hulp nodig bij vitamine K?

Een orthomoleculair therapeut kan uw bloedwaarden beoordelen en een persoonlijk suppletieadvies opstellen.

Therapeut zoeken →
Disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld ter educatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde therapeut of arts voordat u begint met supplementatie, vooral bij hogere doseringen. Bronnen en referenties zijn zorgvuldig geselecteerd maar de wetenschap ontwikkelt zich continu.