Home › Kennisbank › Vitamine E
Vetoplosbaar C₂₉H₅₀O₂

Vitamine E (tocoferol)

Vitamine E is een vetoplosbare vitamine die vooral bekendstaat als een krachtige antioxidant. Het beschermt cellen tegen schade door vrije radicalen en speelt een belangrijke rol bij de gezondheid van de huid, het immuunsysteem en het hart- en vaatstelsel. In voeding komt vitamine E voor in acht verschillende vormen, waarvan alfa-tocoferol de meest biologisch actieve vorm is.

tocoferol alfa-tocoferol d-alfa-tocoferol tocotrienol

Waar is vitamine E goed voor?

⚖

Antioxidantwerking

Vitamine E is de belangrijkste vetoplosbare antioxidant in het lichaam. Het beschermt de vetzuren in celmembranen tegen oxidatieve schade door vrije radicalen. Deze bescherming is essentieel voor alle cellen in het lichaam, omdat oxidatieve stress bijdraagt aan veroudering en chronische ziekten. Vitamine E werkt samen met vitamine C, dat het geoxideerde vitamine E kan regenereren.

✦

Huid en huidveroudering

Vitamine E speelt een belangrijke rol bij de bescherming van de huid tegen UV-schade en vroegtijdige veroudering. Het ondersteunt de huidbarrière en helpt bij het vasthouden van vocht in de opperhuid. Vitamine E wordt veel gebruikt in huidverzorgingsproducten vanwege zijn beschermende en herstellende eigenschappen. Bij een tekort kan de huid droger en gevoeliger worden voor schade.

♥

Hart- en vaatstelsel

Vitamine E helpt bij het voorkomen van oxidatie van LDL-cholesterol, een belangrijk proces bij de ontwikkeling van atherosclerose. Daarnaast heeft het ontstekingsremmende eigenschappen en remt het de samenklontering van bloedplaatjes. Hoewel het mechanisme veelbelovend is, laten grootschalige studies wisselende resultaten zien bij hart- en vaatziekten. Een adequate inname via voeding blijft aanbevolen.

🛡

Immuunfunctie

Vitamine E ondersteunt het immuunsysteem, met name bij ouderen. Het verbetert de functie van T-cellen en versterkt de afweerreactie tegen infecties. Meerdere studies tonen aan dat vitamine E-supplementatie bij ouderen de immuunrespons kan verbeteren en het risico op bovensteluchtweginfecties kan verlagen. Dit maakt het een waardevolle voedingsstof voor gezond ouder worden.

Waar zit vitamine E in?

Vitamine E komt vooral voor in plantaardige oliën, noten en zaden. Tarwekiemolie is de rijkste bron. Dierlijke producten bevatten over het algemeen weinig vitamine E.

Bron Hoeveelheid Categorie
Tarwekiemolie 149 mg / 100 g Plantaardig
Zonnebloemolie 41 mg / 100 g Plantaardig
Zonnebloempitten 35,2 mg / 100 g Plantaardig
Amandelen 25,6 mg / 100 g Plantaardig
Hazelnoten 15,0 mg / 100 g Plantaardig
Paling (gerookt) 5,6 mg / 100 g Dierlijk
Avocado 2,1 mg / 100 g Plantaardig

Symptomen van een vitamine E tekort

  • Spierzwakte en coördinatieproblemen
  • Gevoelsstoornissen (neuropathie) in handen en voeten
  • Verminderd gezichtsvermogen (retinopathie)
  • Verzwakt immuunsysteem
  • Verhoogde vatbaarheid voor oxidatieve stress
  • Droge, beschadigde huid

Risicogroepen

  • Vetmalabsorptie (coeliakie, cystische fibrose, Crohn)
  • Premature baby's
  • Zeer vetarm dieet
  • Genetische aandoening AVED
In Nederland is een klinisch vitamine E-tekort zeldzaam en komt vrijwel uitsluitend voor bij mensen met ernstige vetmalabsorptie of bepaalde genetische aandoeningen. Suboptimale inname via voeding komt echter vaker voor, vooral bij mensen die weinig noten, zaden en plantaardige oliën eten.

Aanbevolen inname

ADH volwassenen
11–13 mg
alfa-tocoferol per dag
Therapeutisch
100–400 mg
alfa-tocoferol per dag
Bovengrens
300 mg
dl-alfa-tocoferol per dag
Natuurlijke vitamine E (d-alfa-tocoferol) wordt beter opgenomen dan de synthetische vorm (dl-alfa-tocoferol). Hoge doses kunnen de bloedstolling beïnvloeden. Bij gebruik van bloedverdunners is overleg met een arts noodzakelijk.

Bloedwaarden interpreteren

Marker: Serum alfa-tocoferol — eenheid: µmol/L
Tekort
Onvold.
Adequaat
Optimaal
Hoog
< 12 12–20 20–30 30–40 > 46
Referentierange
12–46 µmol/L
Optimale range
20–40 µmol/L
Tekort bij
< 12 µmol/L
Eenheid
µmol/L
Wanneer testen? Bij spierzwakte, neuropathie, vetmalabsorptie-aandoeningen of chronische darmziekten.

Interacties met medicijnen & voedingsstoffen

⚠ Medicijn-interacties

Remmend

Anticoagulantia (warfarine, acenocoumarol)

Hoge doses vitamine E kunnen de werking van bloedverdunners versterken en het bloedingsrisico verhogen door remming van vitamine K-afhankelijke stollingsfactoren.

Remmend

Statines en niacine

Vitamine E kan de HDL-verhogende werking van de combinatie niacine-statine mogelijk verminderen, hoewel de klinische relevantie hiervan niet geheel duidelijk is.

✓ Synergieën met voedingsstoffen

Synergie

Vitamine C

Vitamine C regenereert geoxideerd vitamine E, waardoor het opnieuw als antioxidant kan fungeren. Beide vitamines versterken elkaars beschermende werking.

Synergie

Selenium

Selenium en vitamine E werken synergistisch in de antioxidantverdediging. Selenium is onderdeel van glutathionperoxidase, dat samen met vitamine E cellen beschermt tegen oxidatieve schade.

Remmend

Vitamine K

Hoge doses vitamine E kunnen de opname en werking van vitamine K verstoren, wat kan leiden tot stollingsproblemen. Vermijd megadoses zonder professioneel advies.

Belangrijkste studies

Vitamine E en immuunfunctie bij ouderen

Een gerandomiseerde studie bij ouderen in verzorgingshuizen toonde aan dat dagelijkse supplementatie met 200 IE vitamine E de incidentie van bovensteluchtweginfecties verminderde. Het effect op andere infecties was minder eenduidig, maar de immuunrespons verbeterde aantoonbaar.

Meydani SN, et al. JAMA. 2004;292(7):828-836. DOI →

SELECT-studie: vitamine E en prostaatkankerrisico

De grote SELECT-studie met meer dan 35.000 mannen wees uit dat langdurige supplementatie met 400 IE synthetische vitamine E het risico op prostaatkanker met 17% verhoogde. Dit onderstreept dat megadoses van afzonderlijke antioxidanten niet zonder risico zijn.

Klein EA, et al. JAMA. 2011;306(14):1549-1556. DOI →

Hulp nodig bij vitamine E?

Een orthomoleculair therapeut kan uw bloedwaarden beoordelen en een persoonlijk suppletieadvies opstellen.

Therapeut zoeken →
Disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld ter educatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde therapeut of arts voordat u begint met supplementatie, vooral bij hogere doseringen. Bronnen en referenties zijn zorgvuldig geselecteerd maar de wetenschap ontwikkelt zich continu.