Home›Kennisbank›Fusobacterium nucleatum
PathogeenF. nucleatum

Fusobacterium nucleatum

Fusobacterium nucleatum is een gram-negatieve, obligaat anaerobe bacterie die van nature in de mondholte voorkomt en sterk geassocieerd is met colorectaal carcinoom. De bacterie speelt ook een sleutelrol bij parodontitis.

F. nucleatumFusobacteriumFusiform bacil

Hoe draagt F. nucleatum bij aan ziekte?

☣

Tumorpromotie bij colorectaal carcinoom

F. nucleatum bevordert tumorgroei via het FadA-eiwit dat de Wnt/beta-catenine-signaalroute activeert en celproliferatie stimuleert. Het Fap2-eiwit remt NK-cellen en T-cellen, waardoor de tumor aan immuunsurveillance ontsnapt.

⚠

Biofilmvorming en parodontitis

In de mondholte fungeert F. nucleatum als brugorganisme dat vroege en late kolonisatoren in tandplak verbindt. Het produceert butyraat dat lokaal cytotoxisch is voor gingivaal weefsel.

⚙

Translocatie van mond naar darm

F. nucleatum bereikt de darm via de bloedbaan vanuit ontstoken tandvlees en koloniseert tumorweefsel selectief, aangetrokken door Gal-GalNAc op tumorcellen.

Hoe verspreidt F. nucleatum zich?

TransmissierouteDetailsCategorie
Endogene bron: mondholteOnderdeel van het normale orale microbioomOverig
Hematogene verspreidingVia bloedbaan vanuit parodontale infectieOverig
Oro-fecale routeVia inslikken van speeksel en mondbacteriënOverig

Klinische presentatie

  • Parodontitis (tandvleesontstekingen, bloedend tandvlees)
  • Halitose (slechte adem) door butyraat- en waterstofsulfideproductie
  • Asymptomatisch bij darmkolonisatie
  • Bij gevorderd CRC: veranderd ontlastingspatroon, bloed bij ontlasting
  • Peritonsillair abces bij invasieve infectie

Risicogroepen

  • Patiënten met parodontitis
  • CRC-patiënten of adenoomdragers
  • Ouderen met slechte mondhygiëne
  • Mensen met IBD
F. nucleatum is verrijkt in 40–80% van colorectale tumoren. Colorectaal carcinoom is de derde meest voorkomende kanker in Nederland (~13.000 nieuwe diagnoses per jaar). Parodontitis treft circa 50% van de volwassenen.

Klinische aanpak

Parodontitis
Débridement
Professionele gebitsreiniging
Ernstige infectie
Metronidazol
3×500 mg + amoxicilline 3×500 mg, 7 dagen
Preventie
Mondhygiëne
Belangrijkste maatregel
Goede mondhygiëne is de belangrijkste preventiemaatregel. F. nucleatum in tumorweefsel is geassocieerd met slechtere prognose en resistentie tegen 5-FU. Klinische trials naar metronidazol bij CRC lopen nog.

Diagnostiek

Marker: Tumorweefsel-PCR / fecale metagenomics (experimenteel)
Wanneer testen? F. nucleatum-detectie in tumorweefsel is experimenteel als prognostische biomarker bij CRC. Parodontaal onderzoek bij vermoeden parodontitis. Momenteel geen standaard klinische test voor darm-F. nucleatum.

Interacties met medicijnen & voedingsstoffen

⚠ Medicijn-interacties

Synergie

Metronidazol

F. nucleatum is zeer gevoelig voor metronidazol. In muismodellen verminderde het de Fusobacterium-lading in tumoren en remde tumorgroei.

Remmend

5-Fluorouracil (5-FU)

F. nucleatum in tumoren is geassocieerd met resistentie tegen 5-FU door activatie van autofagie. Patiënten met hoge F. nucleatum-lading reageren mogelijk minder goed.

✓ Synergie met voedingsstoffen

Synergie

Probiotica en vezels

Een microbioom rijk aan butyraat-producerende commensalen lijkt beschermend tegen F. nucleatum-kolonisatie. Prebiotische vezels stimuleren deze gunstige commensalen.

Synergie

Omega-3 vetzuren

EPA/DHA hebben anti-inflammatoire effecten die de door F. nucleatum geïnduceerde NF-kB-ontsteking in darmweefsel kunnen tegengaan.

Belangrijkste studies

F. nucleatum verrijkt in colorectale tumoren

Twee onafhankelijke metagenomische studies (2012) ontdekten gelijktijdig dat F. nucleatum sterk verrijkt is in colorectaal tumorweefsel, wat de basis legde voor de oncologische microbioomwetenschap.

Kostic AD, et al. Genome Res. 2012;22(2):292-298. DOI →

FadA-eiwit activeert Wnt/beta-catenine in darmkanker

Het F. nucleatum-oppervlakte-eiwit FadA bindt aan E-cadherine, activeert de Wnt/beta-catenine-signaalroute en stimuleert celproliferatie. FadA-niveaus waren significant hoger in carcinoomweefsel.

Rubinstein MR, et al. Cell Host Microbe. 2013;14(2):195-206. DOI →

Vragen over uw darmgezondheid?

Een orthomoleculair therapeut kan uw microbioom beoordelen en een gepersonaliseerd advies opstellen.

Therapeut zoeken →
Disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld ter educatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde therapeut of arts.