Wat is epa?
Eicosapentaeenzuur (EPA) is een langketenig omega-3 vetzuur dat vooral voorkomt in vette vis en visolie. Het is een van de krachtigste natuurlijke ontstekingsremmers die we kennen en speelt een cruciale rol bij de bescherming van het hart en de bloedvaten. EPA is de voorloper van resolvines en protectines, signaalmoleculen die ontstekingen actief beëindigen. Hoewel het lichaam EPA in beperkte mate kan aanmaken uit ALA, is de inname via vette vis of supplementen voor de meeste mensen noodzakelijk om optimale spiegels te bereiken. EPA is bijzonder effectief gebleken bij het verlagen van triglyceriden, het verbeteren van de stemming en het verminderen van gewrichtsklachten bij reumatoïde artritis. In de orthomoleculaire praktijk wordt EPA veelvuldig ingezet, vaak in combinatie met DHA.
Waar is epa goed voor?
Krachtige ontstekingsremming
EPA is de directe voorloper van anti-inflammatoire eicosanoïden (prostaglandinen serie 3, thromboxanen serie 3 en leukotriënen serie 5). Deze moleculen remmen ontstekingsprocessen op celniveau. Daarnaast produceert EPA resolvines van de E-serie, die actief bijdragen aan het beëindigen van ontstekingen en het herstellen van weefsel. Dit maakt EPA bijzonder waardevol bij chronische ontstekingsaandoeningen zoals reumatoïde artritis, inflammatoire darmziekten en astma.
Cardiovasculaire bescherming
EPA verlaagt effectief de triglyceridenspiegels in het bloed met 15-30%, verbetert de functie van bloedvatwanden (endotheelfunctie) en vermindert de neiging tot bloedplaatjesaggregatie. De REDUCE-IT studie toonde aan dat hoge dosis EPA (4 g icosapent-ethyl per dag) het risico op cardiovasculaire events met 25% verlaagde bij patiënten met verhoogde triglyceriden.
Stemming en mentale gezondheid
EPA heeft een bewezen positief effect op de stemming en wordt ingezet bij depressieve klachten. Onderzoek wijst uit dat EPA effectiever is dan DHA bij de behandeling van depressie. Het werkingsmechanisme omvat het remmen van pro-inflammatoire cytokinen in de hersenen, het moduleren van de HPA-as en het beïnvloeden van de serotoninehuishouding.
Waar zit epa in?
| Bron | Hoeveelheid | Categorie |
|---|---|---|
| Haring | 1,1 g / 100 g | Dierlijk |
| Makreel | 0,9 g / 100 g | Dierlijk |
| Zalm (wild) | 0,6 g / 100 g | Dierlijk |
| Sardines | 0,5 g / 100 g | Dierlijk |
| Ansjovis | 0,5 g / 100 g | Dierlijk |
| Algenolie (EPA-rijk) | 0,3-0,5 g / portie | Plantaardig |
Symptomen van een epa tekort
- Chronische ontstekingen en gewrichtsklachten
- Verhoogde triglyceriden en cardiovasculair risico
- Somberheid en depressieve klachten
- Droge huid en haar
- Verminderde concentratie en mentale scherpte
Risicogroepen
Aanbevolen inname
Bloedwaarden interpreteren
Interacties met medicijnen & voedingsstoffen
⚠ Medicijn-interacties
Bloedverdunners (warfarine, acenocoumarol)
EPA versterkt het bloedverdunnende effect en kan het bloedingsrisico verhogen bij doses boven 3 g per dag.
Statines
EPA versterkt het triglyceriden-verlagende effect van statines en biedt aanvullende cardiovasculaire bescherming.
NSAID's (ibuprofen, naproxen)
EPA heeft een additief ontstekingsremmend effect naast NSAID's, maar let op verhoogd bloedingsrisico bij combinatie.
✓ Voedingsstof-interacties
DHA
EPA en DHA werken synergetisch en versterken elkaars ontstekingsremmende en cardiovasculaire effecten.
Vitamine E
Vitamine E beschermt EPA tegen oxidatie en is essentieel voor de stabiliteit van visoliesupplementen.
Arachidonzuur (AA)
EPA concurreert met arachidonzuur om het enzym COX, waardoor minder pro-inflammatoire eicosanoïden worden geproduceerd.
Belangrijkste studies
REDUCE-IT: EPA en cardiovasculaire events
De REDUCE-IT studie met 8.179 deelnemers toonde aan dat 4 g icosapent-ethyl (gezuiverd EPA) per dag het risico op cardiovasculaire events met 25% verlaagde vergeleken met placebo bij patiënten met verhoogde triglyceriden die al statines gebruikten.
EPA bij depressie: meta-analyse
Een meta-analyse van 26 gerandomiseerde studies toonde aan dat omega-3 supplementen met een EPA-concentratie van minstens 60% significant effectiever zijn bij het verminderen van depressieve symptomen dan supplementen met overwegend DHA.
EPA en reumatoïde artritis
Systematisch review toont aan dat EPA-supplementatie de gewrichtspijn, ochtendstijfheid en het gebruik van NSAID's significant kan verminderen bij patiënten met reumatoïde artritis, met effecten zichtbaar na 3-4 maanden gebruik.
Hulp nodig bij vetzuren?
Een orthomoleculair therapeut kan uw vetzuurprofiel beoordelen en een persoonlijk voedingsadvies opstellen.
Therapeut zoeken →