Home›Kennisbank›Escherichia coli
PathogeenE. coli (EHEC/EPEC)

Escherichia coli (pathogeen)

Pathogene E. coli-stammen hebben specifieke virulentiefactoren verworven die ernstige ziekte veroorzaken: EHEC (bloederige diarree, HUS), UPEC (80% van alle UTI's), ETEC (reizigersdiarree) en betrokkenheid bij SIBO.

E. coliEHECEPECETECUPEC

Hoe maken pathogene E. coli-stammen je ziek?

☣

Shiga-toxineproductie (EHEC/STEC)

EHEC produceert Shiga-toxine dat ribosomen in endotheelcellen inactiveert. Het beschadigt vaatendotheel in nieren en darmen, wat leidt tot bloederige diarree en het potentieel fatale hemolytisch-uremisch syndroom (HUS).

⚠

Uropathogeniciteit (UPEC)

UPEC bezit adhesinen (type 1-fimbriae, P-fimbriae) voor binding aan uroepitheel. Na hechting vormt UPEC intracellulaire bacteriële communiteiten die beschermd zijn tegen antibiotica, wat het hoge recidiefpercentage verklaart.

⚙

SIBO en dunne darm overgroei

E. coli is een van de meest voorkomende gramnegatieve bacteriën bij SIBO. Overgroei leidt tot waterstofproductie, galzoutdeconjugatie en B12-competitie.

Hoe worden pathogene E. coli overgedragen?

TransmissierouteDetailsCategorie
Onvoldoende verhit rundvlees (EHEC)Besmet gehakt; besmettingsdosis <100 bacteriënDierlijk
Besmet drinkwater en voedsel (ETEC)Meest voorkomende verwekker reizigersdiarreeOverig
Rauwe groenten en fruitCross-contaminatie; uitbraken via spruitgroentenPlantaardig
Endogene bron (UPEC)Vanuit eigen darmflora naar urinewegenOverig

Klinische presentatie per pathotype

  • EHEC: bloederige diarree, buikkrampen, mogelijk HUS
  • ETEC: waterige reizigersdiarree, misselijkheid
  • UPEC: dysurie, frequente mictie, koorts bij pyelonefritis
  • SIBO: opgeblazen gevoel, diarree, B12-deficiëntie
  • EPEC: chronische waterige diarree bij zuigelingen

Risicogroepen

  • Kinderen <5 jaar (EHEC/HUS)
  • Reizigers (ETEC)
  • Vrouwen (UPEC)
  • PPI-gebruikers (SIBO)
E. coli veroorzaakt circa 80% van alle ongecompliceerde UTI's. In Nederland worden jaarlijks 500–1.000 STEC-infecties gemeld, waarvan 5–10% HUS ontwikkelt.

Therapeutische aanpak

EHEC: GEEN AB!
Ondersteunend
Antibiotica verhogen HUS-risico
UTI (cystitis)
Nitrofurantoine
2×100 mg, 5 dagen
SIBO
Rifaximine
3×550 mg, 14 dagen
CRUCIAAL: bij EHEC/STEC zijn antibiotica gecontra-indiceerd (verhoogd HUS-risico). Bij recidiverende UTI: overweeg D-mannose of cranberry-extract. Bij SIBO: onderliggende oorzaak behandelen.

Diagnostiek

Marker: Urinekweek (UTI) / feces-PCR STEC / waterstofademtest (SIBO)
Positief
Negatief
Infectie/overgroeiNormaal
UTI drempel
≥10⁵ KVE/ml
STEC
PCR positief = meldingsplichtig
Wanneer testen? Bij UTI: midstreamurine. Bij bloederige diarree: feces-PCR op STEC (meldingsplichtig). Bij SIBO: lactulose-ademtest. Bij HUS-verdenking: bloedbeeld, nierfunctie, LDH.

Interacties met medicijnen & voedingsstoffen

⚠ Medicijn-interacties

Gevaarlijk

Antibiotica bij EHEC

GECONTRA-INDICEERD: antibiotica induceren massale Shiga-toxinerelease en verhogen het HUS-risico significant.

Synergie

Nitrofurantoine (bij cystitis)

Eerste keus bij ongecompliceerde cystitis vanwege hoge werkzaamheid, smalle spectrum en lage resistentie.

✓ Synergie met voedingsstoffen

Synergie

D-mannose

Bindt competitief aan type 1-fimbriae van UPEC, waardoor bacteriën niet meer hechten. Even effectief als profylactisch nitrofurantoine bij preventie recidiverende UTI.

Synergie

Probiotica (L. rhamnosus GR-1, L. reuteri RC-14)

Herstellen het vaginale microbioom en verminderen vaginale E. coli-kolonisatie, waardoor het UTI-risico afneemt.

Belangrijkste studies

De EHEC-uitbraak in Duitsland (2011)

De grootste EHEC-uitbraak in Europa werd veroorzaakt door E. coli O104:H4 via besmette fenegriekspruiten. Met 3.842 gevallen (855 HUS, 53 doden) was dit de zwaarste STEC-uitbraak ooit.

Buchholz U, et al. N Engl J Med. 2011;365(19):1763-1770. DOI →

D-mannose effectief bij preventie recidiverende UTI

D-mannose (2 g/dag) was even effectief als nitrofurantoine (50 mg/dag) bij preventie van recidiverende UTI, met significant minder bijwerkingen.

Kranjčec B, et al. World J Urol. 2014;32(1):79-84. DOI →

Last van blaasontstekingen of darmklachten?

Een orthomoleculair therapeut kan een gericht preventie- en behandelplan opstellen.

Therapeut zoeken →
Disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld ter educatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde therapeut of arts.