Diamine oxidase (DAO, gen AOC1) is het belangrijkste enzym dat histamine afbreekt die via voeding binnenkomt. DAO wordt vooral geproduceerd door enterocyten (darmcellen) en komt in de darmholte terecht, waar het histamine uit voeding (rode wijn, tonijn, oude kaas, tomaat, citrus, bepaalde groenten) afbreekt voordat het wordt opgenomen.
Daarnaast bestaat histamine-N-methyltransferase (HNMT), dat histamine intracellulair afbreekt — met name in de hersenen en lever. Voor voeding-gerelateerde klachten is DAO het meest relevant.
De meest gebruikte bepaling is serum DAO-activiteit, uitgedrukt in U/mL (soms HDU/mL). Referentiewaarden verschillen per lab — let daarop bij interpretatie.
| Waarde | Interpretatie (typische cutoffs) |
|---|---|
| < 3 U/mL (of HDU/mL) | Sterk verlaagd — histamine-afbraakcapaciteit duidelijk ontoereikend |
| 3 – 10 U/mL | Grijs gebied — verminderde capaciteit mogelijk |
| > 10 U/mL | Normaal |
Let op: eenheden en cutoffs verschillen per lab. Sommige labs rapporteren normaal > 40 HDU/mL. Interpretatie altijd in labcontext.
Polymorfismen in het AOC1-gen (bijv. rs10156191, rs1049742) kunnen de DAO-expressie of -activiteit verminderen. Deels verklaart dit waarom sommige families meer histamine-problemen hebben.
Aangezien DAO in enterocyten gemaakt wordt, tast elke vorm van darmbeschadiging de productie aan: coeliakie, inflammatoire darmziekten, giardia-infectie, SIBO, chronische alcoholbelasting.
NSAID's (ibuprofen, diclofenac), metformine, sommige antidepressiva (amitriptyline, SSRI's), verapamil, kinidine, bepaalde antibiotica — allemaal kunnen DAO remmen. Bij onverklaarde histamine-klachten altijd het medicatieoverzicht langslopen.
DAO heeft koper en vitamine B6 nodig als cofactor. Een tekort aan deze stoffen verlaagt de activiteit. Ook vitamine C is belangrijk voor histamineafbraak als geheel.
Een verlaagde DAO-waarde maakt een histamine-afbraakprobleem waarschijnlijker, maar bewijst het niet. Omgekeerd sluit een normale DAO het probleem niet uit — er kunnen andere mechanismen spelen (mestcelactivatie, darmmicrobioom dat histamine produceert, HNMT-tekort). Het klinisch beeld blijft leidend: klachten bij histaminerijke voeding, verbetering bij eliminatie, verslechtering bij her-introductie.
Voor de aanpak en dieetaanbevelingen, zie onze pagina histamine-intolerantie.
Nee, het is één signaal. De diagnose is klinisch: klachten na histaminerijke voeding + verbetering bij eliminatie + verslechtering bij her-introductie.
Ja, maar zelden nuttig. Halfwaardetijd < 8 min. Methylhistamine in urine is iets betrouwbaarder.
NSAID's, metformine, sommige antidepressiva, verapamil, kinidine, enkele antibiotica en anti-malaria-middelen.
Oraal DAO (meestal uit varkensnier-extract) kan bij sommige mensen symptomatische verlichting geven bij histaminerijke maaltijden. Het is geen oplossing voor de onderliggende oorzaak, maar kan tijdelijk handig zijn.
Een orthomoleculair therapeut bekijkt DAO in context van voeding, medicatie, darmgezondheid en klachten.
Therapeut zoeken →