Wat is migraine?
Migraine is een chronische neurologische aandoening gekenmerkt door terugkerende aanvallen van intense, vaak eenzijdige hoofdpijn, vergezeld van misselijkheid, licht- en geluidsgevoeligheid. Het treft circa 15% van de wereldbevolking en is drie keer zo frequent bij vrouwen.
Het huidige wetenschappelijke model beschrijft migraine als een aandoening van neuronale hyperexcitabiliteit. De trigemino-vasculaire reflex wordt geactiveerd, CGRP (calcitonin gene-related peptide) wordt afgegeven, en cortical spreading depression (CSD) veroorzaakt het aura. Mitochondriale disfunctie en magnesiumtekort spelen hierbij een centrale rol.
Symptomen checklist
- Intense, kloppende hoofdpijn (vaak eenzijdig)
- Misselijkheid en/of braken
- Overgevoeligheid voor licht (fotofobie)
- Overgevoeligheid voor geluid (fonofobie)
- Aura: visuele verstoringen, tintelingen, spraakproblemen
- Prodromale fase: gapen, trek in zoet, prikkelbaarheid
- Verergering bij fysieke activiteit
- Duur: 4–72 uur per aanval
- Postdromale fase: vermoeidheid, concentratieverlies
- Nek- en schouderpijn
Oorzaken & triggers
Vanuit orthomoleculair perspectief zijn meerdere biochemische mechanismen betrokken bij migraine:
Magnesiumtekort (50% is deficiënt!)
Magnesium blokkeert de NMDA-receptor, stabiliseert bloedvaten en remt cortical spreading depression. Tot 50% van de migrainepatiënten heeft een intracellulair magnesiumtekort. Het magnesiumgehalte daalt tijdens een aanval.
Mitochondriale disfunctie
De hersenen zijn extreem energieafhankelijk. Verminderde mitochondriale functie (ATP-productie) verlaagt de drempel voor neuronale hyperexcitabiliteit. Riboflavine en CoQ10 ondersteunen de mitochondriale elektronentransportketen.
Neuroinflammatie & CGRP
CGRP veroorzaakt vasodilatatie en neuroinflammatie in het trigeminovasculaire systeem. Omega-3 vetzuren remmen de pro-inflammatoire cascades die CGRP-afgifte stimuleren.
Histamine-intolerantie
DAO-tekort leidt tot histamine-ophoping, wat vasodilatatie en migraineaanvallen triggert. DAO-suppletie bij de maaltijd kan de aanvalfrequentie bij deze subgroep verlagen.
Voedingstriggers
Tyramine (gerijpte kaas), MSG, alcohol (rode wijn), aspartaam en nitraten zijn veelvoorkomende triggers. Het mechanisme verloopt via vasoactieve aminen en glutamaat-excitotoxiciteit.
Reguliere behandeling
Acute behandeling: triptanen (sumatriptan), NSAID’s, anti-emetica. Preventief: bètablokkers (propranolol), anti-epileptica (topiramaat, valproaïnezuur), antidepressiva (amitriptyline), CGRP-monoklonale antilichamen (erenumab, fremanezumab).
De CGRP-remmers zijn een doorbraak maar kostbaar. Veel conventionele preventieve medicatie heeft significante bijwerkingen. De Nederlandse Vereniging voor Neurologie erkent magnesium, riboflavine en CoQ10 als preventieve opties.
Voedingsstoffen & supplementen
De orthomoleculaire aanpak bij migraine heeft het sterkste bewijs van alle aandoeningen in de kennisbank. Magnesium, riboflavine en CoQ10 worden erkend in neurologische richtlijnen.
Magnesium
400–600 mg/dag (bisglycinaat of citraat). Blokkeert de NMDA-glutamaatreceptor, remt CSD en stabiliseert bloedvaten. Niveau B evidence in AAN-richtlijn. 50% van migrainepatiënten is deficiënt.
Lees meer over magnesium →Riboflavine (vitamine B2)
400 mg/dag. Essentieel voor complex I en II van de mitochondriale elektronentransportketen. Verlaagt de migrainefrequentie met 50% na 3 maanden. Niveau B evidence.
Lees meer over riboflavine →Coënzym Q10
300 mg/dag. Essentieel voor complex III van de elektronentransportketen. Verlaagt de migrainefrequentie met 47% in een RCT. Niveau C evidence. Goed te combineren met riboflavine.
Lees meer over coënzym Q10 →Omega-3 (EPA/DHA)
2.000–3.000 mg EPA+DHA/dag. Remt neuroinflammatie en de productie van pro-inflammatoire eicosanoïden. De REDUCE-studie toonde significante vermindering van hoofdpijndagen bij hoge EPA+DHA-inname.
Lees meer over EPA →Feverfew (moederkruid)
100–300 mg/dag (gestandaardiseerd op parthenolide). Remt de afgifte van serotonine uit bloedplaatjes en heeft anti-inflammatoire eigenschappen. Niveau B evidence in sommige richtlijnen.
Vitamine D
2.000–4.000 IE/dag. Migrainepatiënten hebben significant lagere vitamine D-spiegels. Suppletie verminderde de aanvalfrequentie in meerdere studies.
Lees meer over vitamine D →Combinatieprotocol
De combinatie magnesium + riboflavine 400 mg + CoQ10 300 mg is de “mitochondriale driehoek” voor migrainepreventie. Geef minimaal 3 maanden de tijd om het volledig effect te beoordelen.
Relevante labwaarden
| Marker | Optimaal (orthomoleculair) | Conventionele referentie | Betekenis |
|---|---|---|---|
| Magnesium (erytrocyt) | 2,0 – 2,6 mmol/L | 1,65 – 2,65 mmol/L | Intracellulair Mg (serum is onbetrouwbaar!) |
| Vitamine D (25-OH) | 100 – 150 nmol/L | 50 – 125 nmol/L | Neuromodulatie en immuunfunctie |
| CoQ10 (plasma) | > 1,0 µg/mL | 0,4 – 1,5 µg/mL | Mitochondriale functie |
| Homocysteïne | < 8 µmol/L | < 15 µmol/L | Verhoogd bij MTHFR-polymorfisme (migrainelink) |
| DAO (serum) | > 10 U/mL | > 10 U/mL | Histamine-intolerantie als trigger |
| Ferritine | 70 – 100 µg/L | 15 – 150 µg/L | IJzertekort verhoogt migrainefrequentie |
| TSH | 1,0 – 2,0 mU/L | 0,4 – 4,0 mU/L | Schildklier kan hoofdpijn verergeren |
Voedingsadvies
Het vermijden van individuele triggers, het stabiliseren van de bloedsuiker en het maximaliseren van anti-inflammatoire nutrienten staan centraal.
Bevorderlijk
- Magnesiumrijk: pompoenpitten, spinazie, amandelen
- Vette vis (EPA/DHA)
- Gember (anti-emetisch, anti-inflammatoir)
- Regelmatige maaltijden (geen maaltijden overslaan)
- Voldoende water (dehydratie is trigger)
- Riboflavinerijk: lever, eieren, champignons
Veelvoorkomende triggers
- Gerijpte kaas (tyramine)
- Rode wijn en bier (histamine, sulfiet)
- MSG (Chinees restaurant syndroom)
- Aspartaam en andere zoetstoffen
- Nitraten (verwerkt vlees)
- Chocolade (bij sommige patiënten)
Leefstijl
- Regelmatig slaapritme (ook in weekend)
- Geen maaltijden overslaan
- Regelmatige matige beweging
- Stressmanagement (piekbelasting vermijden)
- Migraine-dagboek bijhouden
Wetenschappelijke studies
- Magnesium & migraine: Mauskop & Varughese (2012), Journal of Neural Transmission: magnesiumtekort bij 50% van migrainepatiënten; 400–600 mg/dag effectief voor preventie (AAN Level B).
- Riboflavine 400 mg: Schoenen et al. (1998): riboflavine 400 mg/dag verminderde migrainefrequentie met 50% na 3 maanden vs. placebo. NNT = 2,3.
- CoQ10 & migraine: Sandor et al. (2005): CoQ10 300 mg/dag verlaagde het aantal migrainedagen van 7,3 naar 3,9 per maand (47% reductie).
- Omega-3 & hoofdpijn: Ramsden et al. (2021), BMJ: hoge omega-3-inname verminderde hoofdpijndagen significant; EPA+DHA veranderden het lipido-mediatorprofiel naar anti-inflammatoir.
- Combinatietherapie: Gaul et al. (2015): de combinatie magnesium + riboflavine + CoQ10 + feverfew verminderde de migrainefrequentie met 47% en werd goed verdragen.
Persoonlijk advies nodig?
Een orthomoleculair therapeut kan uw klachten in kaart brengen, labwaarden beoordelen en een persoonlijk protocol opstellen.
Therapeut zoeken →