DHEA-S (dehydroepiandrosteron-sulfaat) is het meest geproduceerde steroïdhormoon en een voorloper van testosteron en oestrogeen. Het wordt grotendeels door de bijnieren aangemaakt. DHEA-S piekt rond het 25e levensjaar en daalt daarna met ca. 2% per jaar. Het is de meest betrouwbare marker voor bijnierreserve en wordt "anti-aging hormoon" genoemd vanwege het verband met biologische leeftijd.
| Type | Range |
|---|---|
| Laboratorium-referentie | Leeftijds- en geslachtsafhankelijk Vrouwen 20-39: 2,7 – 10,7 µmol/L Mannen 20-39: 4,3 – 12,2 µmol/L |
| Functioneel optimaal | Bovenste kwartiel voor leeftijdscategorie |
DHEA-S is stabiel gedurende de dag (geen dagritme) en daarom betrouwbaarder dan cortisol in een enkele meting. De verhouding cortisol/DHEA-S is informatief: bij chronische stress stijgt cortisol terwijl DHEA-S daalt, waardoor de ratio stijgt.
Verhoogd DHEA-S kan wijzen op:
Bij vrouwen kan hoog DHEA-S gepaard gaan met acne, overbeharing (hirsutisme) en onregelmatige menstruatie.
Verlaagd DHEA-S (voor leeftijd) wijst op:
Gevolgen: verminderde energie en vitaliteit, spierverlies, verminderde libido, verslechterde botdichtheid, verminderde immuunfunctie.
DHEA is in Nederland een geneesmiddel (geen vrij verkrijgbaar supplement). Het kan alleen op recept van een arts worden voorgeschreven. Zelfmedicatie is af te raden vanwege hormonale bijwerkingen. Bijnierondersteuning via voeding en adaptagenen is veiliger.
Deze ratio meet de balans tussen stress (cortisol) en reserve (DHEA-S). Bij chronische stress stijgt cortisol en daalt DHEA-S: de ratio stijgt. Een verhoogde ratio duidt op langdurige stressbelasting en verminderde stressreserve.
Ja, DHEA-S daalt gemiddeld 2% per jaar na het 25e. Op 70-jarige leeftijd is nog maar 20-30% van het pieknivieau over. Leefstijlfactoren (beweging, slaap, stressmanagement) vertragen deze daling.
Een orthomoleculair therapeut bekijkt het totaalplaatje en stelt een persoonlijk protocol op.
Therapeut zoeken →