Waar is keratine goed voor?
Haarstructuur en -sterkte
Het menselijk haar bestaat voor ongeveer 85–90% uit keratine. De keratine-eiwitten vormen lange, gedraaide vezels (alfa-helixen) die aan elkaar gebonden zijn via zwavelbruggen (disulfidebindingen). Deze structuur geeft haar zijn kenmerkende sterkte en elasticiteit. Eén enkele haar kan tot 100 gram gewicht dragen zonder te breken — dat is volledig te danken aan de keratinestructuur.
Nagelvorming en hardheid
Nagels bestaan uit dicht opeengepakte keratinelagen. De hardheid van nagels wordt bepaald door het zwavelgehalte in de keratine: hoe meer zwavelhoudende aminozuren (vooral cysteïne), hoe harder en sterker de nagel. Zachte, broze of gespleten nagels zijn vaak een teken van onvoldoende keratineproductie of een tekort aan bouwstenen.
Huidbarrière (epidermis)
De buitenste laag van de huid (stratum corneum) bestaat uit afgestorven huidcellen die gevuld zijn met keratine. Deze keratinelaag vormt een waterdichte barrière die het lichaam beschermt tegen uitdroging, micro-organismen en chemische stoffen. Keratine in de huid wordt continu aangemaakt door keratinocyten in de epidermis.
Mechanische bescherming
Keratine biedt bescherming tegen fysieke schade. In de huidlaag absorbeert het mechanische krachten, in het haar beschermt het de hoofdhuid tegen UV-straling en in de nagels beschermt het de gevoelige nagelbed. De sterke disulfidebindingen maken keratine resistent tegen de meeste enzymen en chemicaliën.
Verschil tussen keratine en creatine
Keratine en creatine worden regelmatig door elkaar gehaald vanwege de vergelijkbare naam. Het zijn echter totaal verschillende stoffen met volledig andere functies in het lichaam.
Keratine vs. Creatine in één oogopslag
Keratine is opgebouwd uit de aminozuren cysteïne, methionine, glycine, proline en leucine. De hoge concentratie zwavelhoudende aminozuren (vooral cysteïne) zorgt voor de kenmerkende disulfidebindingen die het eiwit zijn sterkte geven. Keratine wordt geproduceerd door gespecialiseerde cellen: keratinocyten in de huid en matrixcellen in de haarfollikel.
Creatine daarentegen is een klein molecuul (molecuulgewicht ~131 Da) dat wordt gesynthetiseerd uit de aminozuren arginine, glycine en methionine. Het wordt voornamelijk in de lever en nieren aangemaakt en opgeslagen in de skeletspieren. Creatinesupplementen worden gebruikt om sportprestaties te verbeteren — dat heeft niets te maken met haar of nagels.
Waar zitten keratine-bouwstenen in?
Keratine zelf komt alleen voor in dierlijke weefsels, maar het lichaam maakt keratine zelf aan uit aminozuren. Belangrijker dan keratine-inname is daarom de beschikbaarheid van de juiste bouwstenen: zwavelhoudende aminozuren (methionine en cysteïne), biotine, zink en vitamine C.
| Bron | Bouwstof | Categorie |
|---|---|---|
| Eieren (vooral eigeel) | Biotine + cysteïne + methionine | Dierlijk |
| Zalm en vette vis | Methionine + omega-3 + biotine | Dierlijk |
| Rood vlees (rund, lam) | Methionine + cysteïne + zink + ijzer | Dierlijk |
| Kip en kalkoen | Cysteïne + lysine + niacine | Dierlijk |
| Uien en knoflook | Zwavelverbindingen (allicine) | Plantaardig |
| Zonnebloempitten | Methionine + biotine + vitamine E | Plantaardig |
| Boerenkool en spinazie | Vitamine C + folaat + ijzer | Plantaardig |
| Oesters | Zink (hoogste bron) + koper | Dierlijk |
| Pompoenpitten | Zink + magnesium + ijzer | Plantaardig |
| Walnoten | Biotine + omega-3 + koper | Plantaardig |
Tekenen van verminderde keratineproductie
Omdat keratine door het lichaam zelf wordt aangemaakt, is een “keratine-tekort” eigenlijk een tekort aan de bouwstenen die nodig zijn voor de keratinesynthese. De gevolgen zijn zichtbaar in haar, nagels en huid.
- Droog, broos en futloos haar
- Overmatige haaruitval of haarbreuk
- Nagels die makkelijk splijten of afbrokkelen
- Langzame nagelgroei
- Droge, schilferige huid
- Trage wondgenezing van de huid
Risicogroepen voor verminderde keratineproductie
Gehydrolyseerd keratine en alternatieven
Keratine-supplementen bevatten gehydrolyseerd keratine: keratine dat enzymatisch is afgebroken tot kleinere peptiden die het lichaam kan opnemen. Gehydrolyseerd keratine wordt gewonnen uit wol (schapenkeratine), veren of hoeven.
Er zijn twee manieren waarop keratine wordt ingezet:
Oraal: gehydrolyseerd keratine (Cynatine HNS)
Keratinepeptiden die via supplementen worden ingenomen. Onderzoek toont verbeteringen in haarsterkte, glans en nagelkwaliteit na 90 dagen. Gebruikelijke dosering: 500 mg per dag. Cynatine HNS® is de meest onderzochte vorm.
Topisch: keratinebehandelingen voor haar
Shampoos en treatments met gehydrolyseerd keratine die van buitenaf beschadigde haarschachten repareren door de keratinevezels aan te vullen. Dit is cosmetisch (tijdelijk) en pakt niet de oorzaak aan van binnenuit.
Keratine vs. collageen-supplementen
Collageen en keratine worden beide als “haar- en huidsupplementen” verkocht, maar ze zijn fundamenteel verschillend. Keratine is het structuureiwit van haar en nagels zelf. Collageen (glycine) is het structuureiwit van huid, bindweefsel, botten en pezen. Voor haar en nagels is keratine (of de bouwstenen ervan) het meest direct relevant. Voor huidversteviging en gewrichten is collageen effectiever.
Bouwstenen & synergisten voor keratineproductie
✓ Essentiële bouwstenen
L-Methionine
Essentieel zwavelhoudend aminozuur en de primaire zwavelleverancier voor keratinesynthese. Methionine wordt omgezet in cysteïne, dat de disulfidebindingen in keratine vormt. Een tekort leidt direct tot zwakker haar en broze nagels.
Biotine (vitamine B7)
Biotine activeert keratine-producerende enzymen en stimuleert de groei van haarfollikels. Het is de meest onderzochte voedingsstof voor haargroei. Een biotine-tekort leidt tot haaruitval en broze nagels. Aanbevolen: 2,5–5 mg per dag bij haarklachten.
Zink
Zink is nodig voor de celdeling in de haarfollikel en de keratinesynthese. Zinktekort is een bekende oorzaak van haaruitval (telogen effluvium). Zink ondersteunt ook de integriteit van de nagelmatrix.
Glycine
Glycine is een van de aminozuren in de keratinestructuur en speelt daarnaast een rol in de collageensynthese. Voldoende glycine ondersteunt zowel haar, nagels als huidkwaliteit.
Belangrijkste studies
Gehydrolyseerd keratine en haargroei
Een gerandomiseerde, dubbelblinde studie met 50 vrouwen met dunner wordend haar toonde aan dat 500 mg Cynatine HNS® (gehydrolyseerd keratine) per dag na 90 dagen leidde tot significant meer haargroei, verbeterde haarsterkte en minder haarverlies vergeleken met placebo.
Biotine-suppletie bij broze nagels
Een studie bij patiënten met broze nagels liet zien dat 2,5 mg biotine per dag de nageldikte met 25% vergrootte na 6 maanden. Biotine stimuleert de keratineproductie in de nagelmatrix en is daarmee een effectieve interventie bij nagelklachten.
Zinktekort en haaruitval
Een meta-analyse van 12 studies bevestigde dat serumzinkwaarden significant lager zijn bij patiënten met alopecia (haaruitval) dan bij gezonde controles. Zinksuppletie bij bewezen tekort kan haarverlies verminderen door de keratinesynthese in de haarfollikel te ondersteunen.
Last van haaruitval of broze nagels?
Een orthomoleculair therapeut kan via bloedonderzoek achterhalen welke bouwstenen u mist en een gericht suppletieadvies opstellen.
Therapeut zoeken →