Wat is gla?
Gamma-linoleenzuur (GLA) is een bijzonder omega-6 vetzuur met bewezen ontstekingsremmende eigenschappen, wat opmerkelijk is omdat de meeste omega-6 vetzuren juist ontstekingsbevorderend werken. GLA wordt in het lichaam omgezet uit linolzuur, maar deze omzetting is bij veel mensen onvoldoende door factoren als stress, veroudering, alcoholgebruik, virale infecties en tekorten aan zink, magnesium en vitamine B6. GLA komt in de voeding vrijwel uitsluitend voor in teunisbloemolie, borageolie en zwarte bessenzaadolie. In het lichaam wordt GLA omgezet in DGLA, dat de voorloper is van prostaglandine E1 (PGE1), een krachtig ontstekingsremmend en vaatverwijdend signaalmolecuul. GLA wordt in de orthomoleculaire praktijk veelvuldig ingezet bij eczeem, atopische dermatitis, PMS-klachten, mastalgie, reumatoïde artritis en diabetische neuropathie.
Waar is gla goed voor?
Ontstekingsremming via prostaglandine E1
GLA wordt via DGLA omgezet in prostaglandine E1 (PGE1), een van de krachtigste ontstekingsremmende en vaatverwijdende prostaglandinen. PGE1 remt de productie van pro-inflammatoire cytokinen, vermindert bloedplaatjesaggregatie en verbetert de doorbloeding. Dit mechanisme verklaart de effectiviteit van GLA bij chronische ontstekingsaandoeningen en auto-immuunziekten.
Huidgezondheid en barrièrefunctie
GLA speelt een directe rol bij het herstel en behoud van de huidbarrière. Bij mensen met eczeem en atopische dermatitis is de activiteit van het enzym delta-6-desaturase (dat linolzuur omzet in GLA) vaak verminderd, waardoor een GLA-tekort in de huid ontstaat. Supplementatie met GLA kan de ceramideproductie in de huid verhogen, vochtverlies verminderen en ontstekingsreacties in de huid remmen.
Hormonale balans en PMS
GLA-supplementatie via teunisbloemolie is een van de meest gebruikte natuurlijke middelen bij premenstrueel syndroom (PMS) en cyclische mastalgie (borstpijn). Het werkingsmechanisme berust op de productie van PGE1, dat de gevoeligheid van borstweefsel voor prolactine vermindert en de prostaglandinenbalans herstelt.
Waar zit gla in?
| Bron | Hoeveelheid | Categorie |
|---|---|---|
| Borageolie (bernagieolie) | 20-24 g / 100 g | Plantaardig |
| Zwarte bessenzaadolie | 15-19 g / 100 g | Plantaardig |
| Teunisbloemolie | 8-10 g / 100 g | Plantaardig |
| Hennepolie | 2-4 g / 100 g | Plantaardig |
| Spirulina | 1,0 g / 100 g (droog) | Plantaardig |
Symptomen van een gla tekort
- Eczeem en atopische dermatitis
- Droge, ruwe huid en schilfers
- PMS-klachten en cyclische borstpijn
- Chronische ontstekingsklachten
- Gewrichtsstijfheid en -pijn
Risicogroepen
Aanbevolen inname
Bloedwaarden interpreteren
Interacties met medicijnen & voedingsstoffen
⚠ Medicijn-interacties
Bloedverdunners
GLA kan via PGE1-productie de bloedplaatjesaggregatie verminderen en het bloedverdunnende effect versterken.
Anti-epileptica (fenothiazinen)
GLA kan in theorie de drempel voor epileptische aanvallen verlagen; gebruik met voorzichtigheid.
✓ Voedingsstof-interacties
Zink en vitamine B6
Zink en vitamine B6 zijn cofactoren van delta-6-desaturase en ondersteunen de omzetting van linolzuur naar GLA.
EPA (omega-3)
EPA voorkomt dat DGLA (uit GLA) wordt omgezet naar het pro-inflammatoire arachidonzuur, waardoor de ontstekingsremmende route via PGE1 wordt bevorderd.
Belangrijkste studies
GLA bij atopisch eczeem
Een systematisch review van 27 studies toonde aan dat orale GLA-supplementatie (teunisbloemolie en borageolie) een statistisch significant effect heeft op jeuk, roodheid en schilferigheid bij patiënten met atopisch eczeem, met de beste resultaten na 12 weken gebruik.
GLA en reumatoïde artritis
Een gerandomiseerde studie met 56 patiënten met reumatoïde artritis toonde aan dat 1,4 g GLA per dag (uit borageolie) na 24 weken leidde tot een significante vermindering van gewrichtszwelling, gevoeligheid en ochtendstijfheid vergeleken met placebo.
Hulp nodig bij vetzuren?
Een orthomoleculair therapeut kan uw vetzuurprofiel beoordelen en een persoonlijk voedingsadvies opstellen.
Therapeut zoeken →