Wat is dha?
Docosahexaeenzuur (DHA) is het langste en meest onverzadigde omega-3 vetzuur en vormt een essentieel bouwsteen van de hersenen, het netvlies van de ogen en het zenuwstelsel. De hersenen bestaan voor ongeveer 60% uit vet, waarvan DHA het meest voorkomende omega-3 vetzuur is. DHA is van cruciaal belang tijdens de zwangerschap en de eerste levensjaren voor de ontwikkeling van de hersenen en het gezichtsvermogen van het kind. Ook op volwassen leeftijd blijft DHA onmisbaar voor het behoud van cognitieve functies, het geheugen en de bescherming tegen neurodegeneratieve ziekten. DHA komt vooral voor in vette vis, algen en moedermelk. In de orthomoleculaire praktijk wordt DHA ingezet bij een breed scala aan aandoeningen, van ADHD en leerproblemen bij kinderen tot cognitieve achteruitgang bij ouderen.
Waar is dha goed voor?
Hersenontwikkeling en cognitieve functie
DHA maakt circa 40% uit van de meervoudig onverzadigde vetzuren in de hersenen en is essentieel voor de vorming van nieuwe neurale verbindingen (synapsen), de signaaloverdracht tussen zenuwcellen en de neuroplasticiteit. Tijdens de zwangerschap en de eerste twee levensjaren is de behoefte aan DHA bijzonder hoog voor de hersenontwikkeling. Bij volwassenen draagt adequate DHA-inname bij aan het behoud van geheugen, leervermogen en mentale scherpte.
Gezichtsvermogen en netvliesgezondheid
DHA is het meest voorkomende vetzuur in het netvlies (retina) van het oog, waar het tot 60% van de vetzuren uitmaakt. Het is essentieel voor de lichtgevoeligheid van de staafjes en kegeltjes en speelt een cruciale rol bij de visuele ontwikkeling van baby's. Bij volwassenen helpt DHA beschermen tegen leeftijdsgerelateerde maculadegeneratie (AMD).
Ontstekingsremming via gespecialiseerde mediatoren
DHA is de voorloper van protectines (waaronder neuroprotectine D1) en maresines, gespecialiseerde pro-resolving mediatoren die actief ontstekingen beëindigen en weefselregeneratie stimuleren. Neuroprotectine D1 beschermt specifiek zenuwcellen tegen oxidatieve stress en apoptose, wat relevant is bij neurodegeneratieve aandoeningen als Alzheimer.
Waar zit dha in?
| Bron | Hoeveelheid | Categorie |
|---|---|---|
| Zalm (wild) | 1,4 g / 100 g | Dierlijk |
| Haring | 0,9 g / 100 g | Dierlijk |
| Makreel | 0,7 g / 100 g | Dierlijk |
| Sardines | 0,5 g / 100 g | Dierlijk |
| Algenolie (DHA-rijk) | 0,5-1,0 g / portie | Plantaardig |
| Moedermelk | 0,2-0,4% van vetzuren | Dierlijk |
Symptomen van een dha tekort
- Verminderd geheugen en concentratieproblemen
- Verslechtering van het gezichtsvermogen
- Droge ogen
- Stemmingsstoornissen en prikkelbaarheid
- Leerproblemen bij kinderen
- Verhoogd risico op cognitieve achteruitgang bij ouderen
Risicogroepen
Aanbevolen inname
Bloedwaarden interpreteren
Interacties met medicijnen & voedingsstoffen
⚠ Medicijn-interacties
Bloedverdunners
DHA kan in hogere doses het bloedverdunnende effect versterken; overleg met de arts bij doses boven 3 g per dag.
Antidepressiva (SSRI's)
DHA kan het effect van antidepressiva ondersteunen en wordt soms als adjuvante therapie ingezet.
✓ Voedingsstof-interacties
EPA
EPA en DHA vullen elkaar aan: EPA is sterker ontstekingsremmend, DHA is cruciaal voor hersenstructuur. Samen vormen ze de optimale omega-3 combinatie.
Astaxanthine
Astaxanthine beschermt DHA tegen oxidatie en versterkt de neuroprotectieve effecten.
Fosfolipiden
DHA gebonden aan fosfolipiden (zoals in krillolie) wordt efficiënter opgenomen in de hersenen.
Belangrijkste studies
DHA en hersenontwikkeling bij zuigelingen
Een Cochrane review van 15 RCT's toonde aan dat DHA-supplementatie tijdens de zwangerschap en lactatie geassocieerd is met een betere visuele en cognitieve ontwikkeling bij zuigelingen, met name bij prematuren.
DHA en leeftijdsgerelateerde maculadegeneratie
De AREDS2-studie met 4.203 deelnemers onderzocht het effect van omega-3 supplementatie op de progressie van AMD. Epidemiologisch bewijs blijft sterk voor een beschermend effect van regelmatige DHA-inname via de voeding.
Hulp nodig bij vetzuren?
Een orthomoleculair therapeut kan uw vetzuurprofiel beoordelen en een persoonlijk voedingsadvies opstellen.
Therapeut zoeken →