Home › Kennisbank › Boor
Spoorelement B

Boor

Boor is een ultraspoorelement waarvan steeds meer duidelijk wordt dat het belangrijke functies vervult in het menselijk lichaam. Hoewel het nog niet officieel als essentieel is geclassificeerd door alle gezondheidsautoriteiten, tonen onderzoeken aan dat boor bijdraagt aan de botgezondheid, het hormoonmetabolisme en de hersenfunctie. Boor beïnvloedt het metabolisme van calcium, magnesium en vitamine D, en speelt een rol bij de regulatie van steroïde hormonen waaronder oestrogeen en testosteron.

boron boorsupplement boorzuur calciumfructoboraat

Waar is boor goed voor?

☤

Botgezondheid en calciummetabolisme

Boor speelt een ondersteunende rol bij de botgezondheid door het metabolisme van calcium, magnesium en fosfor te beïnvloeden. Onderzoek toont aan dat boor de uitscheiding van calcium en magnesium via de urine vermindert en de botmineralisatie bevordert. Bij postmenopauzale vrouwen kan boorsuppletie bijdragen aan het behoud van botdichtheid, met name in combinatie met adequate calcium- en vitamine D-inname.

💊

Hormoonmetabolisme

Boor beïnvloedt het metabolisme van steroïde hormonen, waaronder oestrogeen, testosteron en vitamine D. Onderzoek bij postmenopauzale vrouwen toonde aan dat boorsuppletie de serum-17-bèta-estradiol- en testosteronspiegels verhoogde. Boor speelt ook een rol bij de hydroxylering van vitamine D naar de actieve vorm 1,25-dihydroxyvitamine D. Deze hormonale effecten dragen bij aan het gunstige effect van boor op de botgezondheid.

🧠

Hersenfunctie en cognitie

Onderzoek wijst uit dat boor de hersenfunctie kan ondersteunen. Studies toonden aan dat een boorarm dieet leidde tot verminderde aandacht, geheugenproblemen en verslechterde motoriek. Aanvulling van boor verbeterde de cognitieve prestaties, met name op het gebied van handvaardigheid, aandacht en korte-termijngeheugen. Het exacte mechanisme wordt nog onderzocht, maar beïnvloeding van het energiemetabolisme in de hersenen lijkt een rol te spelen.

Waar zit boor in?

Boor komt voor in uiteenlopende voedingsmiddelen. De onderstaande tabel toont de belangrijkste bronnen, gesorteerd op hoeveelheid.

BronHoeveelheidCategorie
Rozijnen 4,5 mg / 100 g Plantaardig
Pruimen (gedroogd) 3,5 mg / 100 g Plantaardig
Amandelen 2,8 mg / 100 g Plantaardig
Avocado 2,1 mg / 100 g Plantaardig
Pinda's 1,8 mg / 100 g Plantaardig
Appels 0,3 mg / 100 g Plantaardig

Symptomen van een boortekort

  • Verminderde botgezondheid
  • Verslechterde cognitieve functie (aandacht, geheugen)
  • Gewrichtsstijfheid
  • Hormonale veranderingen

Risicogroepen

  • Personen met een dieet arm aan fruit, noten en groenten
  • Postmenopauzale vrouwen
  • Ouderen met een beperkt voedingspatroon
Omdat boor nog niet als officieel essentieel nutriënt is geclassificeerd, zijn er geen formele tekortcriteria vastgesteld. De gemiddelde voedselinname in westerse landen bedraagt 1-3 mg per dag. Onderzoek suggereert dat een inname onder 1 mg per dag nadelige effecten kan hebben op de bot- en hersengezondheid.

Aanbevolen inname

ADH volwassenen
Geen officieel vastgestelde ADH. Geschatte adequate inname: 1-3 mg per dag
Gezondheidsraad / EFSA
Therapeutisch
3-6 mg per dag
onder begeleiding
Bovengrens
20 mg per dag
volwassenen
Boor heeft een relatief brede veiligheidsmarge. Calciumfructoboraat is een goed bestudeerde supplementvorm met een goede biologische beschikbaarheid. Boorsuppletie kan relevant zijn bij osteoporose en gewrichtsklachten, met name in combinatie met calcium, magnesium en vitamine D. Bij nierfunctiestoornissen is voorzichtigheid geboden.

Bloedwaarden interpreteren

Marker: Serum boor — eenheid: µg/L
Tekort
Optimaal
Hoog
< 20 30-60 µg/L > max
Referentierange
20-80 µg/L
Optimale range
30-60 µg/L
Tekort bij
20 µg/L
Eenheid
µg/L
Wanneer testen? Zelden bepaald in de klinische praktijk. Overweeg bij onverklaarde osteoporose, gewrichtsklachten of cognitieve achteruitgang in combinatie met een dieet arm aan fruit en noten. Serumboor wordt niet standaard aangeboden door medische laboratoria.

Interacties met medicijnen & voedingsstoffen

⚠ Medicijn-interacties

Synergie

Oestrogeenpreparaten (HRT)

Boor kan het oestrogeenmetabolisme beïnvloeden en het effect van hormonale substitutietherapie versterken.

✓ Voedingsstof-interacties

Synergie

Calcium

Boor vermindert de uitscheiding van calcium via de urine en ondersteunt daarmee de calciumbalans en botgezondheid.

Synergie

Magnesium

Boor vermindert de uitscheiding van magnesium via de urine, wat bijdraagt aan een adequate magnesiumstatus.

Synergie

Vitamine D

Boor ondersteunt de hydroxylering van 25-hydroxyvitamine D naar de actieve vorm 1,25-dihydroxyvitamine D, waarmee het de biologische functie van vitamine D bevordert.

Belangrijkste studies

Boor en botgezondheid bij postmenopauzale vrouwen

Een baanbrekend onderzoek van Nielsen et al. bij postmenopauzale vrouwen toonde aan dat boorsuppletie (3 mg/dag) de uitscheiding van calcium en magnesium via de urine significant verminderde en de serum-17-bèta-estradiol- en testosteronspiegels verhoogde. Deze bevindingen suggereren dat boor de botgezondheid ondersteunt via mineraalretentie en hormonale mechanismen.

Nielsen FH, et al. Effect of dietary boron on mineral, estrogen, and testosterone metabolism in postmenopausal women. FASEB J. 1987;1(5):394-397. DOI →

Boor en cognitieve functie

Gecontroleerd onderzoek bij gezonde volwassenen toonde aan dat een boorarm dieet (minder dan 0,25 mg/dag) leidde tot significant slechtere prestaties op taken die aandacht, korte-termijngeheugen en motorische vaardigheid meten, vergeleken met een boorrijk dieet (3 mg/dag). De EEG-patronen bij boorgebrek kwamen overeen met die van verminderde alertheid.

Penland JG. Dietary boron, brain function, and cognitive performance. Environ Health Perspect. 1994;102(Suppl 7):65-72. DOI →

Hulp nodig bij boor?

Een orthomoleculair therapeut kan uw bloedwaarden beoordelen en een persoonlijk suppletieadvies opstellen.

Therapeut zoeken →
Disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld ter educatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde therapeut of arts voordat u begint met supplementatie, vooral bij hogere doseringen. Bronnen en referenties zijn zorgvuldig geselecteerd maar de wetenschap ontwikkelt zich continu.