Waar is vitamine A goed voor?
Gezichtsvermogen
Vitamine A speelt een cruciale rol bij het zien, vooral in omstandigheden met weinig licht. Retinol wordt in het netvlies omgezet in retinal, dat onderdeel is van het lichtgevoelige pigment rodopsine. Zonder voldoende vitamine A kan nachtblindheid ontstaan en bij ernstig tekort zelfs onomkeerbare schade aan het hoornvlies. Regelmatige inname ondersteunt de gezondheid van het gehele oog.
Immuunsysteem
Vitamine A is van groot belang voor een goed functionerend immuunsysteem. Het ondersteunt de aanmaak en werking van witte bloedcellen die verantwoordelijk zijn voor het bestrijden van infecties. Daarnaast helpt vitamine A bij het in stand houden van slijmvliezen in de luchtwegen en darmen, die als eerste barrière tegen ziekteverwekkers dienen. Een tekort vergroot de vatbaarheid voor infecties aanzienlijk.
Huid en slijmvliezen
Vitamine A is onmisbaar voor de groei en het herstel van huidcellen en slijmvliezen. Het stimuleert de celvernieuwing en draagt bij aan een gezonde huidbarrière die beschermt tegen uitdroging en schadelijke invloeden van buitenaf. Retinol wordt daarom veel gebruikt in huidverzorgingsproducten. Bij een tekort kan de huid droog, ruw en schilferig worden.
Celgroei en differentiatie
Vitamine A reguleert de groei en specialisatie van cellen in het hele lichaam. Het speelt een belangrijke rol bij de embryonale ontwikkeling, de groei van botten en tanden, en het onderhoud van weefsels. Retinoïnezuur, een actieve vorm van vitamine A, fungeert als signaalmolecuul dat genen aanstuurt die betrokken zijn bij celdeling en -differentiatie.
Waar zit vitamine A in?
Vitamine A komt voor als retinol in dierlijke producten (vooral lever) en als bètacaroteen in oranje en groene groenten. Het lichaam zet bètacaroteen om in retinol, maar de omzettingsefficiëntie varieert per persoon.
| Bron | Hoeveelheid | Categorie |
|---|---|---|
| Runderleverkruid | 9442 µg / 100 g | Dierlijk |
| Kippenlever | 3296 µg / 100 g | Dierlijk |
| Zoete aardappel | 1043 µg RE / 100 g | Plantaardig |
| Wortel | 835 µg RE / 100 g | Plantaardig |
| Boerenkool | 500 µg RE / 100 g | Plantaardig |
| Spinazie | 469 µg RE / 100 g | Plantaardig |
| Ei (gekookt) | 140 µg / 100 g | Dierlijk |
Symptomen van een vitamine A tekort
- Nachtblindheid en verminderd zicht bij weinig licht
- Droge, schilferige huid
- Verhoogde vatbaarheid voor infecties
- Droge ogen (xeroftalmie)
- Vertraagde groei bij kinderen
- Slechte wondgenezing
Risicogroepen
Aanbevolen inname
Bloedwaarden interpreteren
Interacties met medicijnen & voedingsstoffen
⚠ Medicijn-interacties
Retinoïden (isotretinoïne, acitretine)
Risico op hypervitaminose A bij gelijktijdig gebruik van vitamine A-supplementen en retinoïden.
Anticoagulantia (warfarine)
Hoge doses vitamine A kunnen de werking van bloedverdunners versterken en het bloedingsrisico verhogen.
✓ Synergieën met voedingsstoffen
Zink
Zink is nodig voor de aanmaak van retinol-bindend eiwit, waardoor het transport en de benutting van vitamine A verbetert.
Vitamine D
Vitamine A en D delen dezelfde nucleaire receptoren; een overmaat aan vitamine A kan de werking van vitamine D remmen.
Belangrijkste studies
Vitamine A en immuunfunctie
Een uitgebreide meta-analyse toonde aan dat vitamine A-supplementatie de sterfte door infectieziekten bij kinderen in ontwikkelingslanden met gemiddeld 24% vermindert. Het effect was het sterkst bij kinderen met een bewezen tekort.
Bètacaroteen en longkankerrisico bij rokers
Het ATBC-onderzoek en de CARET-studie wezen uit dat hoge doses bètacaroteen-supplementen bij rokers het risico op longkanker paradoxaal verhoogden. Dit benadrukt dat supplementatie niet altijd veilig is en onder begeleiding moet plaatsvinden.
Hulp nodig bij vitamine A?
Een orthomoleculair therapeut kan uw bloedwaarden beoordelen en een persoonlijk suppletieadvies opstellen.
Therapeut zoeken →