Home Kennisbank Labwaarden Ferritine (ijzeropslag)
Voedingsstatus

Ferritine (ijzeropslag)

Eenheid: µg/L

Ferritine

Ferritine is het opslagproteïne voor ijzer. Eén ferritinemolecuul kan tot 4.500 ijzeratomen bevatten. Serumferritine weerspiegelt de totale ijzervoorraad in het lichaam. Let op: ferritine is ook een acutefase-eiwit en stijgt bij ontsteking, infectie en leverziekte — het kan daardoor fout-normaal of fout-hoog zijn.

Waar val jij?

Uitgeput
< 15
Laag
15 – 50
Optimaal
50 – 150
Hoog
150 – 300
Stapeling
> 300

Lab-normaal is niet altijd optimaal

TypeRange
Laboratorium-referentieVrouwen: 15 – 200 µg/L
Mannen: 30 – 300 µg/L
Functioneel optimaalVrouwen: 50 – 100 µg/L
Mannen: 70 – 150 µg/L

De laboratoriumondergrens van 15 µg/L betekent dat de ijzervoorraden al vrijwel uitgeput zijn. Klachten als vermoeidheid en haaruitval ontstaan vaak al onder 50 µg/L. Bij ontsteking (verhoogd CRP) is ferritine onbetrouwbaar — combineer dan met transferrineverzadiging.

Te hoog

Verhoogd ferritine (>300 µg/L bij mannen, >200 bij vrouwen) kan wijzen op:

  • Hemochromatose — erfelijke ijzerstapeling (1 op 200 Nederlanders)
  • Chronische ontsteking — ferritine als acutefase-eiwit
  • Leverziekte (hepatitis, NAFLD, cirrose)
  • Overmatige ijzersuppletie
  • Metabole syndroom / insulineresistentie

IJzerstapeling is gevaarlijk: het veroorzaakt oxidatieve schade aan lever, hart en pancreas.

Te laag

Laag ferritine (<50 µg/L) is de meest voorkomende voedingsdeficiëntie wereldwijd. Gevolgen:

  • Vermoeidheid en verminderde inspanningstolerantie
  • Haaruitval (tellogeen effluvium)
  • Restless legs syndrome
  • Concentratieproblemen, prikkelbaarheid
  • Bleke huid, koude handen en voeten
  • Bij ernstig tekort: ijzergebreksanemie (laag Hb)

Risicogroepen: menstruerende vrouwen, zwangeren, vegetariërs, bloeddonoren, sporters.

Ferritine lezen als ex-laboratorium-interpretator

Ferritine is één van de meest misinterpreteerde waarden in de Nederlandse labpraktijk. In mijn jaren als interpretatiespecialist bij Biovis en als hoofddocent biochemie bij OrthoLinea zag ik steeds weer dezelfde drie valkuilen:

  1. Ferritine is een acute-fase-eiwit. Bij elke ontsteking, infectie of auto-immune flare stijgt ferritine vals-hoog — onafhankelijk van de ijzerstatus. Een cliënt met verkoudheid op de dag van afname kan 150 µg/L scoren terwijl het "echte" ferritine 30 is. Regel: altijd hs-CRP meemeten. Is CRP > 3 mg/L? Dan weet je dat ferritine vervuild is — herhaal de test als de infectie voorbij is.
  2. Hemolyse in het buisje. Bij kinderen of moeilijke prikkers komt hemolyse (gebarsten erytrocyten) regelmatig voor. Hemolyse verhoogt ferritine vals omdat erytrocyten zelf ijzer bevatten dat als ferritine gemeten wordt. Het lab noteert dit soms (“H+” of “hemolytisch”), soms niet.
  3. Hemochromatose-screening vereist transferrine-saturatie. Ferritine > 300 is verdacht maar niet diagnostisch. Transferrinesaturatie (ijzer/TIBC × 100%) boven 45% bij vrouwen of 50% bij mannen is de meer specifieke marker. Ferritine zonder saturatie is als een CT zonder contrast — je mist de helft.

Praktisch: bij elke ferritine-bepaling voeg ik minimaal hs-CRP, serum-ijzer en transferrine toe. Dan kan de waarde worden geïnterpreteerd in context — niet in isolatie.

Welke supplementen helpen?

Indicaties voor deze test

FAQ

Is ferritine van 20 normaal?

Volgens het lab wel, maar functioneel gezien is 20 µg/L te laag. Veel mensen ervaren al klachten onder 50 µg/L. In de orthomoleculaire praktijk streven we naar minimaal 50-100 µg/L.

Waarom stijgt ferritine bij ontsteking?

Ferritine is een acutefase-eiwit: het stijgt als onderdeel van de ontstekingsreactie. Het lichaam "verstopt" ijzer om het onbereikbaar te maken voor bacteriën. Meet altijd CRP mee om ontsteking uit te sluiten.

Welke vorm ijzer geeft de minste buikklachten?

IJzerbisglycinaat wordt het best verdragen en heeft een hoge biobeschikbaarheid. Combineer met vitamine C op een lege maag voor optimale opname.

Hulp bij het interpreteren van je labwaarden?

Een orthomoleculair therapeut bekijkt het totaalplaatje en stelt een persoonlijk protocol op.

Therapeut zoeken →