Wat is dpa?
Docosapentaeenzuur (DPA) is een omega-3 vetzuur dat qua structuur tussen EPA en DHA in ligt en vaak het 'vergeten omega-3 vetzuur' wordt genoemd. Hoewel DPA minder bekend is dan EPA en DHA, toont toenemend onderzoek aan dat het unieke biologische functies heeft die niet volledig door EPA of DHA worden vervuld. DPA komt in aanzienlijke hoeveelheden voor in zeehondolie, bepaalde vissoorten en in moedermelk. Het fungeert als een tussenproduct in de omega-3 omzettingsroute en kan in het lichaam worden omgezet in zowel EPA als DHA, waardoor het als een soort reservoir van omega-3 vetzuren functioneert. DPA heeft opvallend sterke eigenschappen voor wondgenezing, endotheelcelmigratie en het bevorderen van de gezondheid van bloedvaten. Recent onderzoek suggereert dat DPA 8-10 keer krachtiger kan zijn dan EPA bij het stimuleren van endotheelcelmigratie.
Waar is dpa goed voor?
Wondgenezing en vaatherstel
DPA heeft een uniek vermogen om de migratie van endotheelcellen te stimuleren, een cruciaal proces bij wondgenezing en het herstel van beschadigde bloedvaten. Onderzoek toont aan dat DPA hierin 8-10 keer krachtiger is dan EPA. Dit maakt DPA bijzonder waardevol voor de reparatie van vasculaire schade en het bevorderen van angiogenese (vorming van nieuwe bloedvaten).
Omega-3 reservoir en conversie
DPA fungeert als een flexibel reservoir van omega-3 vetzuren in het lichaam. Het kan retroconversie ondergaan naar EPA (met een efficiëntie van circa 12-15%) of verlengd worden tot DHA. Dit maakt DPA uniek in de omega-3 familie: het kan het lichaam voorzien van het type omega-3 dat op dat moment het meest nodig is.
Ontstekingsremming en lipidemetabolisme
DPA remt de productie van pro-inflammatoire cytokinen en heeft een triglyceriden-verlagend effect dat vergelijkbaar is met EPA. Daarnaast producteert DPA eigen gespecialiseerde pro-resolving mediatoren die ontstekingsprocessen actief beëindigen en weefselintegriteit herstellen.
Waar zit dpa in?
| Bron | Hoeveelheid | Categorie |
|---|---|---|
| Zeehondolie | 4,4 g / 100 g | Dierlijk |
| Zalm | 0,3-0,4 g / 100 g | Dierlijk |
| Haring | 0,2-0,3 g / 100 g | Dierlijk |
| Makreel | 0,2 g / 100 g | Dierlijk |
| Rundvlees (grasgevoerd) | 0,03-0,05 g / 100 g | Dierlijk |
Symptomen van een dpa tekort
- Trage wondgenezing
- Verhoogde ontstekingsneiging
- Verstoorde lipidenstofwisseling
- Verminderde vasculaire gezondheid
Risicogroepen
Aanbevolen inname
Bloedwaarden interpreteren
Interacties met medicijnen & voedingsstoffen
⚠ Medicijn-interacties
Bloedverdunners
DPA kan, net als andere omega-3 vetzuren, het bloedverdunnende effect versterken.
✓ Voedingsstof-interacties
EPA en DHA
DPA werkt synergetisch met EPA en DHA en kan in het lichaam worden omgezet naar beide vetzuren naargelang de behoefte.
Vitamine E
Vitamine E beschermt DPA tegen oxidatieve afbraak.
Belangrijkste studies
DPA en endotheelcelmigratie
Onderzoek toonde aan dat DPA de migratie van endotheelcellen 8-10 keer krachtiger stimuleert dan EPA, wat wijst op een unieke rol bij wondgenezing en vasculair herstel die niet door andere omega-3 vetzuren wordt vervuld.
DPA en cardiovasculair risico
Een prospectief cohortonderzoek met 2.837 deelnemers wees uit dat hogere DPA-spiegels in het bloed geassocieerd zijn met een significant lager risico op totale sterfte en cardiovasculaire events, onafhankelijk van EPA- en DHA-spiegels.
Hulp nodig bij vetzuren?
Een orthomoleculair therapeut kan uw vetzuurprofiel beoordelen en een persoonlijk voedingsadvies opstellen.
Therapeut zoeken →