Betaine (TMG, trimethylglycine): methyldonor voor homocysteïne en lever

Achtergrond

Wat is betaine (TMG)?

Betaine, ook bekend als TMG (trimethylglycine), is een natuurlijke stof die in de cel fungeert als methyldonor. Het molecuul is gewoon glycine met drie methylgroepen. Betaine komt vooral voor in bieten (vandaar de naam Beta vulgaris), quinoa, spinazie en volle granen. Commercieel betaine wordt meestal gewonnen uit suikerbietmelasse.

Let op — verschil met betaine-HCl: betaine (TMG) is een methyldonor voor homocysteïne en lever. Betaine-HCl is een zuurvorm voor tijdelijke maagzuursuppletie bij hypochloorhydrie — daar is de HCl-component het werkzame deel. Twee totaal verschillende producten met dezelfde naam. Check altijd het etiket.

Methylatie-cyclus: Route A (folaat+B12) en Route B (betaine/TMG)

Biochemie

Werkingsmechanismen

Methyldonor via BHMT

Het BHMT-enzym (betaine-homocysteïne-methyltransferase) gebruikt betaine om homocysteïne te remethyleren naar methionine — de alternatieve route naast MTHFR/B12.

Osmolyt

Reguleert celvolume en hydratatie in lever, nier, hart en spier. Beschermt cellen tegen osmotische stress (dehydratatie, hyperosmolariteit).

VLDL-export

Ondersteunt fosfatidylcholine-synthese via methylering — noodzakelijk voor het uitscheiden van triglyceriden uit de lever.

Cel-hydratatie spier

Retenteert water intracellulair in spiercellen — basis voor het ergogene (prestatieverhogende) effect bij krachttrainers.

Toepassingen

Wanneer is betaine zinvol?

Verhoogd homocysteïne — vooral bij MTHFR-polymorfismen of bij onvoldoende respons op folaat/B12
NAFLD / leververvetting — samen met choline
Cardiovasculair risico — via homocysteïne-route
Sport / kracht — spiermassa, kracht, vermogen
Homocystinurie (erfelijk) — op recept
Alcohol-gerelateerde leverschade — adjuvans
ADHD / methylering-support — met B-complex

Dosering

Aanbevolen doseringen

Methyl-support

500–1000 mg

per dag

Homocysteïne-verlaging

1,5–3 g

per dag

NAFLD / NASH

20 g

(Abdelmalek 2009)

Krachtsport

2,5–6 g

pre / post workout

Inname: met maaltijd, goed oplosbaar in water. Combineer bij homocysteïne-verhoging met B2, B6, B12 en folaat voor optimaal effect.

Voeding

Natuurlijke bronnen

Voedingsmiddel	Betaine (mg/100g)
Quinoa (gekookt)	630
Spinazie	550
Tarwekiemen	410
Rogge	290
Rode biet	128
Zoete aardappel	35
Garnalen	220

Onderzoek

Wetenschappelijke onderbouwing

Olthof et al. (2003)

6 g betaine verlaagde homocysteïne met 12% bij gezonde volwassenen binnen 2 weken.

Abdelmalek et al. (2009) — NASH

20 g betaine/dag verbeterde steatose en fibrose-scores bij NASH-patiënten.

Cholewa et al. (2013) — krachtsport

Betaine + krachttraining verhoogde arm-omtrek, spiermassa en kracht t.o.v. placebo.

Kathirvel et al. (2010)

Betaine verbetert insulinegevoeligheid in NAFLD-muismodel via methylering-route.

Veiligheid

Bijwerkingen & contra-indicaties

Hoge doses (> 10 g) kunnen LDL-cholesterol licht verhogen (omstreden, nog niet definitief)
Lichte maag-darmklachten bij hoge doses
Geen bekende medicatie-interacties
Veilig in zwangerschap (binnen voedingsdoses)
Contra-indicatie: ernstige nierinsufficientie (osmotische belasting)

Disclaimer: Deze informatie is educatief bedoeld en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts of gekwalificeerd therapeut voor persoonlijk advies, zeker bij medicijngebruik of zwangerschap. Meer op onze disclaimerpagina.

Persoonlijk advies nodig?

Een orthomoleculair therapeut beoordeelt jouw situatie in de volle context van klachten, labwaarden en leefstijl.

Therapeut zoeken →

Verwante onderwerpen

Betaine (trimethylglycine / TMG)