Wat is de rol van Bacteroides fragilis in de darm?

B. fragilis produceert polysacharide A (PSA), een molecuul dat regulatoire T-cellen activeert. Dit houdt het immuunsysteem in balans en voorkomt overmatige ontstekingsreacties en auto-immuniteit.

Is Bacteroides fragilis gevaarlijk?

Er bestaan twee varianten: de niet-toxigene stam is een gunstige symbiont, terwijl de toxigene stam (ETBF) juist een ziekteverwekker is. In de kennisbank bespreken we de gunstige, niet-toxigene variant.

Bacteroides fragilis: immuunregulatie en polysacharide A

Functies in het lichaam

Waar is B. fragilis goed voor?

☤

Immuunregulatie via polysacharide A

B. fragilis produceert polysacharide A (PSA), dat via TLR2 op dendritische cellen de ontwikkeling van IL-10-producerende Treg-cellen stimuleert. Dit houdt het immuunsysteem in balans en voorkomt overmatige ontstekingsreacties.

⚛

Bescherming tegen auto-immuniteit

Door de inductie van regulatoire T-cellen helpt B. fragilis het immuunsysteem om lichaamseigen weefsel te tolereren. In diermodellen beschermt kolonisatie met B. fragilis tegen experimentele auto-immuun encefalomyelitis en colitis.

⚖

Kolonisatieresistentie

B. fragilis bezet specifieke niches in het darmslijmvlies en produceert bacteriocinen die pathogene bacteriën verdringen. Dit draagt bij aan de weerbaarheid van de darmflora tegen infecties.

Voedingsrelaties

Wat voedt B. fragilis?

B. fragilis is niet beschikbaar als supplement. Een gevarieerd plantaardig dieet ondersteunt de Bacteroides-populatie.

Prebiotische bron	Werking	Categorie
Polyfenolrijke voeding (groene thee, bessen, cacao)	Stimuleren groei van Bacteroides spp.	Plantaardig
Plantaardige eiwitten (soja, linzen, bonen)	Bevorderen Bacteroides-dominante enterotype	Plantaardig
Zeewier en algen	Sulfaatpolysachariden als specifiek substraat	Plantaardig
Gefermenteerde sojaproducten (miso, tempeh)	Ondersteunen Bacteroides-diversiteit	Plantaardig

Tekort & dysbiose

Wanneer is het niveau te laag?

Overmatige ontstekingsreacties in de darm
Verhoogde gevoeligheid voor auto-immuunziekten
Verstoorde balans tussen Th17 en Treg-cellen
Verminderde kolonisatieresistentie tegen pathogenen

Risicogroepen

Zuigelingen geboren via keizersnede hebben een vertraagde kolonisatie met Bacteroides die maanden tot een jaar kan aanhouden. Bij patiënten met multiple sclerose en IBD worden verlaagde niveaus van niet-toxigene B. fragilis waargenomen.

Dosering

Hoe stimuleer je de groei?

Directe suppletie

N.v.t.

strikt anaeroob

Dieetadvies

Plantaardig

gevarieerd dieet

Next-gen probiotica

In onderzoek

niet-toxigene stam

B. fragilis is strikt anaeroob en niet beschikbaar als standaard probioticum. De niet-toxigene stam wordt onderzocht als next-generation probioticum. Belangrijk: de toxigene stam van B. fragilis (ETBF) is juist een ziekteverwekker. Alleen de niet-toxigene, PSA-producerende stam heeft symbiotische eigenschappen.

Labwaarden

Darmflora beoordelen

Marker: 16S rRNA / qPCR voor B. fragilis — eenheid: relatieve abundantie (%)

Laag

Suboptimaal

Optimaal

< 0,5% 0,5–1% 1–3%

Referentierange

0,5–3%

Optimale range

1–3%

Tekort bij

< 0,5%

Eenheid

Relatieve abundantie (%)

Wanneer testen? Bij auto-immuunklachten, chronische darmontsteking, na langdurig antibioticagebruik of bij zuigelingen geboren via keizersnede. Een uitgebreide fecale microbioom-analyse kan de B. fragilis-status bepalen.

Interacties

Interacties met medicijnen & voedingsstoffen

⚠ Medicijn-interacties

Remmend

Antibiotica (carbapenems, metronidazol)

B. fragilis is gevoelig voor metronidazol en carbapenems. Langdurig gebruik kan leiden tot ernstige depletie met verminderde immuunregulatie als gevolg.

Remmend

Immunosuppressiva

Bij gebruik van immunosuppressiva kan het Treg-stimulerende effect van B. fragilis verminderd zijn, waardoor de synergie met het immuunsysteem wegvalt.

✓ Synergieën met voedingsstoffen

Synergie

Polyfenolen (uit groene thee, cacao)

Polyfenolen bevorderen selectief de groei van Bacteroides-soorten en verhogen de productie van korteketenvetzuren in het colon.

Synergie

Vitamine A

Vitamine A ondersteunt de Treg-respons in de darm en werkt synergistisch met PSA van B. fragilis bij het handhaven van immuuntolerantie.

Wetenschappelijk onderzoek

Belangrijkste studies

Polysacharide A van B. fragilis induceert Treg-cellen

Baanbrekend onderzoek toonde aan dat polysacharide A (PSA) van B. fragilis via TLR2-signalering de differentiatie van IL-10-producerende Foxp3+ Treg-cellen stimuleert, wat beschermt tegen experimentele colitis in muismodellen.

Round JL, Mazmanian SK. Proc Natl Acad Sci USA. 2010;107(27):12204-12209. DOI →

B. fragilis beschermt tegen neurologische ontsteking

In een diermodel van multiple sclerose (EAE) beschermde kolonisatie met PSA-producerende B. fragilis tegen demyelinisatie en neurologische klachten. Het beschermende effect was afhankelijk van IL-10-productie door Treg-cellen in de darm.

Ochoa-Repáraz J, et al. Mucosal Immunol. 2010;3(5):487-495. DOI →

Hulp nodig bij immuunklachten?

Een orthomoleculair therapeut kan uw darmflora en immuunbalans beoordelen en een persoonlijk advies opstellen.

Therapeut zoeken →

Disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld ter educatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde therapeut of arts voordat u begint met supplementatie. Bronnen en referenties zijn zorgvuldig geselecteerd maar de wetenschap ontwikkelt zich continu.

Bacteroides fragilis