Home › Kennisbank › Theanine
Niet-essentieel The

L-Theanine

L-Theanine is een uniek aminozuur dat vrijwel uitsluitend voorkomt in de theeplant (Camellia sinensis) en in kleine hoeveelheden in bepaalde paddenstoelen. Het staat bekend om zijn vermogen om ontspanning te bevorderen zonder slaperigheid te veroorzaken, een eigenschap die het onderscheidt van de meeste kalmerende middelen. Theanine stimuleert de productie van alfa-hersengolven, die geassocieerd worden met een staat van ontspannen alertheid en creatief denken. In de orthomoleculaire praktijk wordt theanine ingezet bij stress, angst, slaapproblemen en als rustgevend supplement dat de focus behoudt.

theanine The gamma-glutamylethylamide thee-aminozuur

Waar is Theanine goed voor?

⚙

Alfa-hersengolven en ontspannen alertheid

Theanine verhoogt de productie van alfa-hersengolven (8–13 Hz) binnen 30–40 minuten na inname. Alfa-golven zijn kenmerkend voor een staat van ontspannen alertheid, meditatieve rust en creatief denken. Dit effect maakt theanine uniek: het kalmeert zonder de cognitieve functie of alertheid te verminderen, in tegenstelling tot benzodiazepinen of andere sedativa.

☤

GABA- en serotonine-modulatie

Theanine verhoogt de niveaus van GABA, serotonine en dopamine in de hersenen. Door de GABA-activiteit te stimuleren dempt het de excitatorische neurotransmissie, wat bijdraagt aan een vermindering van angstgevoelens en mentale spanning. De toename in serotonine en dopamine ondersteunt de stemming en het beloningssysteem.

⚛

Stressreductie en cortisoldemping

Studies tonen aan dat theanine de fysiologische stressrespons dempt door de stijging van cortisol en de hartslag bij acute stress te beperken. Het vermindert de subjectieve beleving van stress en angst zonder de cognitieve prestaties te beïnvloeden. Dit maakt het bijzonder geschikt bij prestatiestress, examenvrees en sociale angst.

⚖

Slaapkwaliteit ondersteuning

Hoewel theanine geen slaapverwekkend middel is, kan het de slaapkwaliteit verbeteren door het zenuwstelsel te kalmeren voor het slapengaan. Het helpt bij het verminderen van rumineren (piekeren) en bevordert een snellere overgang naar de slaap. In combinatie met GABA of magnesium wordt het effect versterkt.

Waar zit Theanine in?

VoedingsmiddelHoeveelheidCategorie
Matcha (groene theepoeder)ca. 44 mg per gram poederPlantaardig
Groene thee (gezet)25–60 mg per kopjePlantaardig
Zwarte thee (gezet)15–30 mg per kopjePlantaardig
Witte thee (gezet)10–25 mg per kopjePlantaardig
Boletus badius (paddenstoel)sporen aanwezigOverig

Symptomen van een tekort

  • Geen klinisch tekort beschreven (niet-essentieel aminozuur)
  • Suboptimale stressbestendigheid bij afwezigheid in het dieet
  • Moeilijkheden met ontspanning en focusbehoud

Risicogroepen

  • Personen die geen thee drinken (enige significante voedingsbron)
  • Mensen met chronische stress of angstklachten
  • Personen met slaapproblemen
Er is geen klinisch tekort beschreven omdat theanine niet essentieel is. De gemiddelde Nederlandse theedrinker neemt 20–40 mg theanine per dag in via thee. Dit is aanzienlijk lager dan de therapeutische doseringen van 100–400 mg per dag die in studies worden gebruikt.

Aanbevolen inname

ADH / RDA
Geen ADH (niet-essentieel aminozuur, niet in voedingsrichtlijnen)
aanbevolen dagelijkse inname
Therapeutisch
100–400 mg per dag (ontspanning: 100–200 mg; angst/slaap: 200–400 mg)
per dag
Bovengrens
Geen officiële bovengrens; doseringen tot 900 mg per dag zijn veilig bevonden in studies
maximale inname
Theanine werkt snel, meestal binnen 30–40 minuten. Neem het bij stress overdag of 60 minuten voor het slapengaan. De combinatie met cafeïne (50 mg theanine + 50 mg cafeïne) verbetert de focus zonder de jitterige bijwerkingen van cafeïne. Theanine heeft geen verslavingspotentieel of gewenningseffect.

Bloedwaarden beoordelen

Marker: Niet standaard meetbaar in klinische laboratoria — eenheid: n.v.t.
Tekort
Suboptimaal
Optimaal
< n.v.t. Geen gestandaardiseerde referentiewaarden Geen gestandaardiseerde optimale range
Referentierange
Geen gestandaardiseerde referentiewaarden n.v.t.
Optimale range
Geen gestandaardiseerde optimale range n.v.t.
Tekort bij
< n.v.t. n.v.t.
Eenheid
n.v.t.
Wanneer testen? Routinematige meting niet beschikbaar of nodig. Effect wordt beoordeeld op basis van klinische symptomen: stressbeleving, slaapkwaliteit en angstklachten.

Interacties met medicijnen & voedingsstoffen

⚠ Medicijn-interacties

Synergie

Bloeddrukverlagende medicijnen

Theanine kan de bloeddruk licht verlagen. Combinatie met antihypertensiva kan het bloeddrukverlagend effect versterken.

Synergie

Stimulantia (methylfenidaat, amfetaminen)

Theanine kan de bijwerkingen van stimulantia (angst, prikkelbaarheid) dempen zonder de cognitieve voordelen te verminderen.

✓ Synergieën met voedingsstoffen

Synergie

Cafeïne

De combinatie theanine + cafeïne is een van de best onderzochte nootropische stacks. Theanine dempt de negatieve effecten van cafeïne (nervositeit) terwijl het de focus en alertheid behoudt.

Synergie

GABA

Theanine en GABA versterken elkaars kalmerende effect. De combinatie is onderzocht bij slaapverbetering en stressreductie met positieve resultaten.

Synergie

Magnesium

Magnesium en theanine werken beide kalmerend op het zenuwstelsel via verschillende mechanismen. De combinatie is populair als 'relax-stack' bij stress en slaapproblemen.

Belangrijkste studies

Theanine en alfa-hersengolven

Een EEG-studie toonde aan dat 200 mg L-theanine de alfa-hersengolfactiviteit significant verhoogde binnen 40 minuten na inname, met name in de occipitale en pariëtale regio's. Dit correleerde met subjectieve ontspanning zonder slaperigheid.

Nobre AC, et al. Asia Pac J Clin Nutr. 2008;17(Suppl 1):167-168.

Theanine en stressreductie

Een gerandomiseerde studie bij 30 gezonde volwassenen toonde aan dat 200 mg L-theanine de cortisolrespons en de subjectieve stressbeleving significant verminderde tijdens een acute stresstaak vergeleken met placebo, zonder de cognitieve prestaties te beïnvloeden.

Kimura K, et al. Biol Psychol. 2007;74(1):39-45. DOI →

Wilt u meer weten over theanine en uw gezondheid?

Een orthomoleculair therapeut kan uw theanine-status beoordelen en een persoonlijk suppletieadvies opstellen.

Therapeut zoeken →
Disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld ter educatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde therapeut of arts voordat u begint met supplementatie. Bronnen en referenties zijn zorgvuldig geselecteerd maar de wetenschap ontwikkelt zich continu.