Home › Kennisbank › Kaneel (ceylon)
Kruid / plantenextract C9H8O

Kaneel (ceylon)

Kaneel is een van de oudste en meest gebruikte specerijen ter wereld, gewonnen uit de binnenbast van Cinnamomum-bomen. Er zijn twee hoofdtypen die fundamenteel verschillen: ceylonkaneel (Cinnamomum verum, ook 'echte kaneel') en cassiakaneel (Cinnamomum cassia, de goedkopere variant). Het onderscheid is cruciaal omdat cassiakaneel hoge gehaltes cumarine bevat, een stof die bij langdurig gebruik levertoxisch kan zijn.

Cinnamomum verum ceylonkaneel echte kaneel Cinnamomum zeylanicum cinnamaldehyde
Functies en werkingsmechanismen

Waar wordt kaneel voor gebruikt?

☘

Bloedsuikerregulatie en insulinegevoeligheid

Kaneel verbetert de insulinegevoeligheid via meerdere mechanismen: het activeert de insulinereceptor (tyrosinekinase), verhoogt de expressie van glucosetransporter GLUT4 en remt alfa-glucosidase in de darm, waardoor de opname van glucose uit koolhydraten vertraagt. Meta-analyses tonen dat kaneel de nuchtere bloedsuiker verlaagt met gemiddeld 0,5–1,0 mmol/L en de HbA1c met 0,3–0,5%. Het effect is het meest uitgesproken bij mensen met diabetes type 2 of prediabetes.

⚙

Antimicrobiële werking

Cinnamaldehyde heeft brede antimicrobiële eigenschappen tegen bacteriën, schimmels en gisten. Het verstoort de celmembraan van micro-organismen en remt de biofilmvorming. Kaneel is effectief tegen Candida albicans, Helicobacter pylori, E. coli en Staphylococcus aureus. In de mondgezondheid wordt het ingezet tegen bacteriën die tandplaque en gingivitis veroorzaken.

☤

Ceylon versus cassia: cumarine-risico

Het cruciale verschil tussen ceylon- en cassiakaneel zit in het cumarinegehalte. Cassiakaneel bevat 1–12 g cumarine per kg, terwijl ceylonkaneel slechts 0,004 g/kg bevat — ruim 250 keer minder. Cumarine is bij langdurig gebruik levertoxisch; de Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) stelt de veilige bovengrens op 0,1 mg/kg lichaamsgewicht/dag. Bij therapeutische doseringen kaneel is uitsluitend ceylonkaneel veilig voor langdurig gebruik.

Bronnen en vormen

Hoe kaneel te verkrijgen

Ceylonkaneel bevat slechts sporen cumarine en is daardoor de veilige keuze voor therapeutisch gebruik. De werkzame stof cinnamaldehyde is verantwoordelijk voor de geur, smaak en de meeste biologische effecten, waaronder bloedsuikerregulatie, antimicrobiële werking en ontstekingsremming.

Bron / vorm Gehalte Type
Ceylonkaneelpoeder (Cinnamomum verum) 0,004 g cumarine/kg — veilig voor dagelijks gebruik Kruid
Ceylonkaneel capsules (gestandaardiseerd) 500–1000 mg per capsule Supplement
Kaneelextract (waterig, polymeer-type A) gestandaardiseerd op polyfenolen, 250–500 mg Supplement
Cassiakaneel (supermarktkaneel) 1–12 g cumarine/kg — NIET voor therapeutisch gebruik Kruid
Indicaties

Wanneer kaneel gebruiken?

  • Verhoogde nuchtere bloedsuiker of insulineresistentie
  • Postprandiale bloedsuikerpieken na maaltijden
  • Terugkerende schimmelinfecties (candida)
  • Trage stofwisseling en energiedips
  • Prediabetes-kenmerken

Doelgroepen

  • Mensen met diabetes type 2 of prediabetes
  • Personen met het metabool syndroom
  • Mensen met terugkerende candida-infecties
  • Personen met insulineresistentie of PCOS
Kaneel is geen essentiële voedingsstof. De indicaties zijn zeer relevant: circa 1,2 miljoen Nederlanders hebben diabetes type 2 en naar schatting 1 miljoen heeft onontdekt prediabetes.
Dosering

Aanbevolen dosering

Standaard
Geen ADH vastgesteld
Therapeutisch
1–6 g ceylonkaneelpoeder/dag of 250–500 mg extract/dag
Bovengrens
Ceylonkaneel: geen formele bovengrens; cassiakaneel: max 0,5–1 g/dag vanwege cumarine
Gebruik UITSLUITEND ceylonkaneel (Cinnamomum verum) voor therapeutische doseringen. Innemen bij of direct na koolhydraatrijke maaltijden voor optimaal bloedsuikereffect. Bij cassiakaneel nooit meer dan een halve theelepel per dag. Let op certificering en laboratoriumtesten op cumarine bij supplementen.
Labwaarden

Relevante laboratoriumwaarden

Marker(s): HbA1c, nuchtere glucose, HOMA-IR, nuchtere insuline — eenheid: mmol/mol (HbA1c), mmol/L (glucose), pmol/L (insuline)
Referentierange
HbA1c: 20–42 mmol/mol; nuchter glucose: 3,1–6,1 mmol/L
Optimale range
HbA1c: 20–36 mmol/mol; nuchter glucose: 4,0–5,4 mmol/L; HOMA-IR: < 2,0
Deficiënt bij
N.v.t.
Eenheid
mmol/mol (HbA1c), mmol/L (glucose), pmol/L (insuline)
Wanneer testen? Bij (vermoeden van) insulineresistentie, prediabetes, diabetes type 2, of als monitoring bij kaneelsuppletie.
Interacties

Interacties met medicijnen & voedingsstoffen

⚠ Medicijn-interacties

Synergie

Metformine en bloedsuikerverlagende middelen

Kaneel versterkt het bloedsuikerverlagend effect. Glucosemonitoring is belangrijk om hypoglykemie te voorkomen.

Let op

Bloedverdunners (warfarine)

Cassiakaneel bevat cumarine (een bloedverdunnende stof). Bij warfarinegebruik uitsluitend ceylonkaneel.

Let op

Hepatotoxische medicijnen

Cassiakaneel kan bij hoge doses de lever belasten. Niet combineren met andere levertoxische middelen.

✓ Synergisten met voedingsstoffen

Synergie

Chroom

Chroom verbetert de insulinesignalering en werkt synergistisch met kaneel bij bloedsuikerregulatie.

Synergie

Berberine

Berberine en kaneel versterken elkaars bloedsuikerverlagende werking via verschillende mechanismen (AMPK vs. insulinereceptor).

Synergie

Alfa-liponzuur (ALA)

ALA verbetert de insulinegevoeligheid en ondersteunt het metabole effect van kaneel.

Wetenschappelijk onderzoek

Belangrijkste studies

Kaneel en bloedsuiker: meta-analyse

Een meta-analyse van 16 gerandomiseerde studies met 1098 diabetespatiënten toonde dat kaneelsuppletie (120 mg – 6 g/dag) de nuchtere bloedsuiker significant verlaagde met gemiddeld 1,06 mmol/L en HbA1c met 0,40%. Het effect was dosisafhankelijk en het sterkst bij hogere uitgangswaarden.

Allen RW, et al. Cinnamon use in type 2 diabetes: an updated systematic review and meta-analysis. Ann Fam Med. 2013;11(5):452-459. DOI →

Cumarine in cassia versus ceylon kaneel

De Duitse Federale Risicobeoordeling (BfR) analyseerde het cumarinegehalte van commercieel verkrijgbare kaneelproducten. Cassiakaneel bevatte gemiddeld 3,0 g cumarine/kg (range: 0,3–12 g/kg), terwijl ceylonkaneel slechts 0,004 g/kg bevatte. Bij dagelijkse inname van 6 g cassiakaneel wordt de EFSA-veiligheidsgrens voor cumarine met factor 10–50 overschreden.

Abraham K, et al. Toxicology and risk assessment of coumarin. Mol Nutr Food Res. 2010;54(2):228-239. DOI →

Hulp nodig bij kaneel?

Een orthomoleculair therapeut kan uw klachten beoordelen en een persoonlijk advies opstellen op basis van labwaarden.

Therapeut zoeken →
Disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld ter educatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde therapeut of arts voordat u begint met supplementatie, vooral bij hogere doseringen of gelijktijdig medicijngebruik. Bronnen en referenties zijn zorgvuldig geselecteerd maar de wetenschap ontwikkelt zich continu.