Home › Kennisbank › Helicobacter pylori
Pathogeen H. pylori

Helicobacter pylori

Helicobacter pylori is een spiraalvormige, gram-negatieve bacterie die de maagmucosa koloniseert en als enige bekende bacterie langdurig in het extreem zure milieu van de maag kan overleven. H. pylori is de belangrijkste oorzaak van peptische ulcera, chronische gastritis en een erkende risicofactor voor maagcarcinoom.

H. pylori Maagbacterie Campylobacter pylori
Pathogene mechanismen

Hoe maakt H. pylori je ziek?

☣

Urease-productie en zuurneutralisatie

H. pylori produceert grote hoeveelheden urease, een enzym dat ureum omzet in ammoniak en CO². De ammoniak neutraliseert lokaal het maagzuur, waardoor de bacterie een beschermende alkalische microomgeving creëert in de mucuslaag.

⚠

Slijmvliesbeschadiging en ontstekingsinductie

H. pylori produceert virulentiefactoren zoals CagA en VacA die direct het maagslijmvlies beschadigen. CagA wordt via een type IV-secretiesysteem in maagepithelcellen geïnjecteerd, waar het cellulaire signaalroutes verstoort.

⚙

Verstoring van B12-opname en ijzerabsorptie

Chronische H. pylori-gastritis vermindert de productie van intrinsic factor en maagzuur, wat leidt tot verminderde absorptie van vitamine B12 en ijzer. Dit kan resulteren in pernicieuze anemie en ijzergebreksanemie.

Transmissie

Hoe wordt H. pylori overgedragen?

H. pylori wordt voornamelijk in de kindertijd overgedragen via nauw contact binnen het gezin. Intrafamiliaire moeder-kind transmissie is de meest voorkomende route.

TransmissierouteDetailsCategorie
Fecaal-orale routeVooral in de kindertijd via familieledenOverig
Oraal-orale routeVia speeksel, braaksel of besmet waterOverig
Besmet drinkwaterIn gebieden met slechte sanitaire voorzieningenOverig
Intrafamiliaire transmissieMoeder-kind overdracht meest voorkomendOverig
Infectie & symptomen

Wanneer wordt H. pylori een probleem?

  • Brandend maagpijn (epigastrische pijn, vooral nuchter)
  • Opgeblazen gevoel, boeren en misselijkheid
  • Zwarte ontlasting (melena) bij bloedend ulcus
  • Chronische vermoeidheid door B12- of ijzertekort
  • Asymptomatisch dragerschap (bij 80–90% van geïnfecteerden)

Risicogroepen

  • Mensen uit endemische gebieden
  • Familieleden van H. pylori-positieven
  • Lage sociaaleconomische status
  • Ouderen met onverklaarde anemie
  • Patiënten met peptische ulcera
In Nederland is de prevalentie circa 20–35%, met hogere percentages onder eerste generatie migranten (tot 80%). Van de geïnfecteerden ontwikkelt 10–20% een peptisch ulcus en 1–2% maagcarcinoom.
Behandeling

Eradicatietherapie

Eerste keus
Triple therapie
PPI + amoxicilline + claritromycine, 14 dagen
Bij resistentie
Quadrupel
PPI + bismut + metronidazol + tetracycline
Eradicatiesucces
80–90%
bij eerste behandeling
Na behandeling altijd controle via ureumademtest of feces-antigeentest (minimaal 4 weken na staken PPI). Probiotica (Saccharomyces boulardii, LGG) als adjuvans verbeteren eradicatiesucces en verminderen bijwerkingen.
Labwaarden

Diagnostiek

Marker: Feces-antigeentest / ¹³C-ureumademtest — kwalitatief (positief/negatief)
Positief (infectie)
Negatief (geen infectie)
H. pylori aangetoond Geen H. pylori
Referentie
Negatief
Optimaal
Negatief
Wanneer testen? Bij epigastrische klachten, peptisch ulcus, onverklaarde ijzergebreks- of B12-anemie, MALT-lymfoom, en bij eerstegraads familieleden van patiënten met maagcarcinoom.
Interacties

Interacties met medicijnen & voedingsstoffen

⚠ Medicijn-interacties

Synergie

Protonpompremmers (PPI's)

PPI's verhogen de maag-pH waardoor antibiotica effectiever worden tegen H. pylori. Essentieel onderdeel van elke eradicatietherapie.

Remmend

NSAID's (ibuprofen, naproxen, diclofenac)

NSAID's in combinatie met H. pylori-infectie verhogen het risico op maag- en duodenumulcera en gastro-intestinale bloedingen synergistisch.

✓ Synergeën met voedingsstoffen

Synergie

S. boulardii en Lactobacillus spp.

Probiotica als adjuvans bij eradicatietherapie verbeteren het eradicatiepercentage met circa 10% en verminderen antibiotica-geassocieerde bijwerkingen significant.

Synergie

Vitamine B12 en ijzer

Na succesvolle eradicatie herstelt de maagzuurproductie en daarmee de B12- en ijzerabsorptie. Bij bewezen deficiëntie is tijdelijke suppletie geïndiceerd.

Wetenschappelijk onderzoek

Belangrijkste studies

De ontdekking van H. pylori als oorzaak van maagzweren

Barry Marshall dronk in 1984 een cultuur van H. pylori om te bewijzen dat de bacterie gastritis veroorzaakt. Deze zelfexperimentatie leidde tot een paradigmaverschuiving: maagzweren bleken infectieziekten, geen stressgerelateerde aandoeningen.

Marshall BJ, Warren JR. Lancet. 1984;1(8390):1311-1315. DOI →

CagA-positieve stammen en maagcarcinoomrisico

Een grote meta-analyse toonde aan dat infectie met CagA-positieve H. pylori-stammen het risico op maagcarcinoom 2–3× verhoogt vergeleken met CagA-negatieve stammen.

Huang JQ, et al. Gastroenterology. 2003;124(4):1636-1644. DOI →

Probiotica verbeteren H. pylori-eradicatie

Een Cochrane-review van 40 RCT's concludeerde dat toevoeging van probiotica aan standaard eradicatietherapie het eradicatiepercentage verhoogt en antibiotica-geassocieerde bijwerkingen vermindert.

Lü M, et al. PLoS One. 2016;11(12):e0168785. DOI →

Maagklachten of vermoeden van H. pylori?

Een orthomoleculair therapeut kan u begeleiden bij diagnostiek, eradicatietherapie en herstel van de maag- en darmfunctie.

Therapeut zoeken →
Disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld ter educatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde therapeut of arts voordat u begint met behandeling. Bronnen en referenties zijn zorgvuldig geselecteerd maar de wetenschap ontwikkelt zich continu.
Zie ook

Gerelateerde voedingsstoffen

Synergist Vitamine B12 en ijzer