Home › Kennisbank › Citrulline
Niet-essentieel Cit

L-Citrulline

L-Citrulline is een niet-essentieel aminozuur dat zijn naam dankt aan de watermeloen (Citrullus lanatus), waarin het in hoge concentraties voorkomt. Citrulline is een centraal onderdeel van de ureuracyclus en fungeert als de meest effectieve orale precursor van L-arginine en daarmee van stikstofoxide (NO). In tegenstelling tot directe arginine-inname omzeilt citrulline de afbraak in de lever (first-pass effect), waardoor het de arginine- en NO-spiegels effectiever en langduriger verhoogt. In de orthomoleculaire praktijk wordt citrulline ingezet bij hoge bloeddruk, sportprestaties, erectiestoornissen en vermoeide spieren.

citrulline Cit citrulline malaat watermeloen-aminozuur

Waar is Citrulline goed voor?

⚙

Stikstofoxideproductie (effectiever dan arginine)

Citrulline wordt in de nieren omgezet in arginine, dat vervolgens door NOS wordt omgezet in NO. Omdat citrulline niet door het enzym arginase in de lever wordt afgebroken (zoals arginine wel wordt), leidt orale citrulline tot hogere en langduriger verhoogde arginine- en NO-spiegels dan directe arginine-inname. NO ontspant bloedvaten, verbetert de doorbloeding en verlaagt de bloeddruk.

☤

Bloeddrukregulatie

Meta-analyses tonen consistent aan dat citrullinesuppletie de systolische en diastolische bloeddruk verlaagt, met name bij personen met (pre-)hypertensie. Het effect is vergelijkbaar met leefstijlinterventies en kan een aanvulling vormen op bloeddrukverlagende medicatie. Het vaatverwijdende effect verbetert ook de doorbloeding van organen.

⚛

Sportprestaties en spierherstel

Citrulline (vooral als citrulline-malaat) verbetert de doorbloeding van spieren tijdens inspanning, verhoogt de inspanningstolerantie en vermindert spierpijn na de training. Het malaat-deel ondersteunt de aerobe energieproductie via de citroenzuurcyclus. Studies tonen een toename in het aantal herhalingen bij krachttraining en een vermindering van de vermoeidheid bij uithoudingsinspanning.

⚖

Ureumcyclus en ammoniakdetox

Citrulline is een intermediair in de ureumcyclus, het metabole pad dat het giftige ammoniak omzet in ureum voor uitscheiding via de nieren. Door de ureumcyclus te ondersteunen helpt citrulline bij de verwijdering van ammoniak, een afvalproduct dat zich ophoopt bij intensieve inspanning en bij bepaalde leverziekten.

Waar zit Citrulline in?

VoedingsmiddelHoeveelheidCategorie
Watermeloen (vlees)250 mg per 100 gPlantaardig
Watermeloen (schil)tot 700 mg per 100 gPlantaardig
Pompoen18 mg per 100 gPlantaardig
Komkommer10 mg per 100 gPlantaardig
Courgette8 mg per 100 gPlantaardig

Symptomen van een tekort

  • Geen klinisch tekort beschreven (niet-essentieel, endogeen geproduceerd)
  • Suboptimale vaatfunctie en doorbloeding
  • Verminderde inspanningstolerantie
  • Traag herstel na inspanning

Risicogroepen

  • Personen met endotheeldisfunctie of atherosclerose
  • Ouderen met verminderde NO-productie
  • Sporters met hoge prestatie-eisen
  • Mensen met ureumcyclusstoornissen (zeldzaam)
Er is geen klinisch citrullinetekort bij gezonde personen. De therapeutische waarde ligt in het verhogen van de NO-productie boven het basale niveau, wat relevant is bij cardiometabole aandoeningen en sportprestaties.

Aanbevolen inname

ADH / RDA
Geen ADH (niet-essentieel aminozuur)
aanbevolen dagelijkse inname
Therapeutisch
3000–6000 mg per dag (citrulline) of 6000–8000 mg per dag (citrulline-malaat, 2:1 verhouding)
per dag
Bovengrens
Geen officiële bovengrens; doseringen tot 15 g per dag zijn in studies veilig gebleken
maximale inname
Citrulline-malaat (verhouding 2:1) is de meest onderzochte vorm bij sportprestaties en combineert de NO-voordelen van citrulline met de energievoordelen van malaat. Neem het 30–60 minuten voor inspanning in. Voor bloeddrukeffecten: verdeel de dosis over de dag. Citrulline is goed verdraagbaar en heeft geen onaangename smaak.

Bloedwaarden beoordelen

Marker: Plasma citrulline en arginine — eenheid: µmol/L
Tekort
Suboptimaal
Optimaal
< 15 µmol/L (citrulline; kan wijzen op ureumcyclusdefect) 15–55 µmol/L (citrulline); 40–120 µmol/L (arginine) 25–45 µmol/L (citrulline)
Referentierange
15–55 µmol/L (citrulline); 40–120 µmol/L (arginine) µmol/L
Optimale range
25–45 µmol/L (citrulline) µmol/L
Tekort bij
< 15 µmol/L (citrulline; kan wijzen op ureumcyclusdefect) µmol/L
Eenheid
µmol/L
Wanneer testen? Bij vermoedelijke ureumcyclusstoornissen, als onderdeel van een aminozuurprofiel, of bij de beoordeling van de vaatfunctie

Interacties met medicijnen & voedingsstoffen

⚠ Medicijn-interacties

Synergie

Bloeddrukverlagende medicijnen

Citrulline kan het bloeddrukverlagend effect versterken via NO-productie. Monitor de bloeddruk bij gelijktijdig gebruik.

Synergie

PDE-5-remmers (sildenafil, tadalafil)

Beide versterken de NO-pathway. Combinatie kan een overmatige bloeddrukdaling veroorzaken.

Synergie

Nitraatsupplementen

Nitraat (uit rode biet) en citrulline verhogen beide de NO-beschikbaarheid via verschillende routes. De combinatie kan synergetisch werken voor de sportprestatie.

✓ Synergieën met voedingsstoffen

Synergie

L-Arginine

Citrulline wordt omgezet in arginine. De combinatie kan de NO-productie verder verhogen, maar citrulline alleen is vaak effectiever dan arginine alleen.

Synergie

Vitamine C

Vitamine C beschermt NO tegen oxidatieve afbraak en verlengt de werkingsduur van het NO dat via citrulline wordt geproduceerd.

Synergie

Rode bietensap (nitraat)

Nitraat uit rode biet wordt via een ander pad (nitraat→nitriet→NO) omgezet in NO. De combinatie met citrulline biedt twee complementaire routes naar NO-productie.

Belangrijkste studies

Citrulline en bloeddruk

Een meta-analyse van 12 gerandomiseerde studies concludeerde dat L-citrullinesuppletie de systolische bloeddruk gemiddeld met 4,1 mmHg en de diastolische bloeddruk met 2,1 mmHg verlaagde. Het effect was het sterkst bij personen met verhoogde bloeddruk.

Allerton TD, et al. J Nutr. 2018;148(12):1861-1872. DOI →

Citrulline-malaat en sportprestaties

Een gerandomiseerde studie bij krachttrainers toonde aan dat 8 g citrulline-malaat het totale aantal herhalingen bij bench press significant verhoogde met 52,9% en de spierpijn 24–48 uur na de training met 40% verminderde, vergeleken met placebo.

Pérez-Guzmán MC, et al. J Strength Cond Res. 2010;24(5):1215-1222. DOI →

Wilt u meer weten over citrulline en uw gezondheid?

Een orthomoleculair therapeut kan uw citrulline-status beoordelen en een persoonlijk suppletieadvies opstellen.

Therapeut zoeken →
Disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld ter educatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde therapeut of arts voordat u begint met supplementatie. Bronnen en referenties zijn zorgvuldig geselecteerd maar de wetenschap ontwikkelt zich continu.